Korintje
Cinnamomum burmanni
KORINTJE
 
KORINTJE ©2019 FOTO: THE CAYENNE ROOM
 

KORINTJE

Indonesische cassia

Onder korintje verstaan we de kruidige gedroogde bast van de Cinnamomum burmanni, veelal Indonesische cassia genoemd, de absolute marktleider waar het gaat om de productie van kaneelstokjes en gemalen kaneel.

Het geslacht Cinnamomum omvat 350 soorten bomen, waarvan het merendeel groeit in Zuidoost-Azië, de Stille Oceaan en tropisch Amerika. Het zijn groenblijvende bomen uit de laurierfamilie (Lauraceae), waartoe ook laurier en avocado behoren. De Indonesische cassia is een tot 20 meter hoge boom met glanzende, lancetvormige bladeren die op het eerste oog op laurierblad lijken. De boom bloeit vroeg in de zomer met kleine gele bloempjes, en draagt donkere vruchten. Deze worden niet gegeten.

De stam van een volwassen cassia heeft een doorsnede van 12-30 cm, hoewel dikkere exemplaren bekend zijn. De productie van korintje wijkt sterk af van die van kaneel in Sri Lanka en op Madagascar. De teelt op Sumatra kent een cyclus van 10-15 jaar. De boom wordt voor het eerst geoogst na 8 jaar. Daarbij wordt de boom in tegenstelling tot de culturen van echte kaneel niet gekapt maar geschild, inclusief de buitenbast. En niet alleen de jonge uitlopers. De Cinnamum burmanni heeft het vermogen te herstellen door een nieuwe, dikkere bast aan te maken. Iedere volgende bast heeft een hoger gehalte aan cinnamaldehyde, de etherische olie die de smaak en het aroma bepaalt, dan de vorige bast.

Een boom produceert bij de eerste oogst zo'n 5 kilogram gedroogde kaneel. Deze eerste oogst bestaat uit dunne strips die bij droging krullen, zoals Ceylon-kaneel doet. Dat is bij volgende oogsten niet het geval. Veel korintje-bast van tweede en volgende oogsten wordt verkocht in plakken of 'chips' en is bestemd om tot kaneelpoeder verwerkt te worden.

De korintje-cultuur vindt plaats op bospercelen waar van nature ook andere bomen staan, zoals de surian, de jati en de malaku. Zo'n perceel wordt bidang genoemd. Voor veel boeren is de bidang een spaarpotje, waar eens in de tien jaar inkomen uit komt. Een doorsnee bidang produceert zo'n 500 kilogram korintje per oogst. Hiervoor is een kompel van tien man een maand in touw. Vanwege de vaak afgelegen locatie van de bidangs vindt het transport van de oogst plaats met behulp van waterbuffels.

De kaneelstrips worden nu enkele uren te drogen gelegd, op een warme, goed geventileerde plaats, en eenmaal gedroogd en (door het drogen) gekruld in stukken van 10 cm lengte gesneden, de gebruikelijke handelsmaat. Korintje is per definitie dikker dan echte kaneel, doordat de buitenbast niet is verwijderd. Daardoor is bovendien het uiterlijk grover.

De roodbruine kleur van de gedroogde kortintje is vergelijkbaar met die van echte kaneel, althans wat de buitenkant betreft, de binnenkant is grijzer van toon en donkerder gekleurd. De smaak van korintje is per definitie minder dan die van echte kaneel, doordat ook de kurken buitenbast wordt meegeschild. Dat veroorzaakt de bittere tonen. Korintje is niet alleen minder zoet dan echte kaneel, maar ook scherper van smaak (peperig).

PRAKTISCHE ZAKEN

Aankoop en verkrijgbaarheid

Korintje koop je in Nederland hoofdzakelijk in de vorm van gemalen kaneel. de naam korintje kom je zelden of nooit tegen.

Culinair gebruik en bereiding

Kaneel wordt in alle keukens ter wereld en in de hele voedingsindustrie gebruikt, zowel in zoete als hartige bereidingen. Vaak is dat korintje, hoewel je die naam zelden op de verpakking zult zien staan. Kaneel is een belangrijk bestanddeel in diverse kruidenmengsels, zoals ras-el-hanout, maar zie je nauwelijks in de Indonesische keuken.

Bewaren

Het is het beste om kaneelstokjes goed afgesloten, op een niet te warme, donkere plaats te bewaren, en niet langer dan een jaar. Kaneelstokjes kunnen niet ingevroren worden.

Kaneelpoeder liefst niet langer dan zes maanden bewaren, eveneens goed afgesloten, verstoken van zonlicht.

DUURZAAMHEID

In het belangrijkste productiegebied van Indonesië Kerinci, op Sumatra, zijn de bidangs (korintjepercelen) Rainforest Alliance Certified TM. Voor de bij deze certificatie aangesloten boeren betekent dit dat zij zich conformeren aan een stelsel van afspraken die het regenwoud beschermen en de habitat van de Sumatraanse tijger die daar leeft. In ruil daarvoor krijgen de boeren onder meer een betere prijs dan voorheen.

 

Met name aan de westkust van Sumatra, in het gebied tussen Medan en het Tobameer is in de afgelopen jaren op grote schaal bos gekapt (afgebrand) ten behoeve van de teelt van palmbomen voor de palmolie-industrie.

Een uitvloeisel van de certificering is een verbetering van de productie- en afzetketens, en een constanter en beter kwaliteit van de kaneel. De percelen worden niet alleen in dat opzicht duurzaam geëxploiteerd. De teelt is ook vrij van chemicaliën.

Cassia Co-Op, de motor achter de verduurzaming van de korintje-teelt, heeft de ambitie om al binnen enkele jaren 50% van de circa 10.000 kleine kaneelboeren op Sumatra gecertificeerd te krijgen. Bovenstaande foto's zijn eigendom van Cassia Co-Op.

Behalve in de Kerinci-regio groeit de Cinnamomum burmanni onder meer op Hawaii, waar hij de dertiger jaren van de vorige eeuw vanuit Indonesië geïntroduceerd is.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

De Cinnamomum burmanni komt van oorsprong uit China (Fujian, Guangdong, Guangxi, Hainan en Yunnan), India (Malabarkust), Indonesië (Java) en Vietnam, waar hij overal in het wild voor komt. De commerciële teelt van de burmanni is echter geconcentreerd op de hellingen van de grootste vulkaan van Indonesië, de Gunung Kerinci op het eiland Sumatra. Daar beschikken ruim 10.000 bewoners over een perceel met cassiabomen en andere bomen. De inkomsten die deze perceeltjes (bidangs genoemd) genereren, zijn geen hoofdinkomen voor de bewoners. Wanneer de korintje geoogst wordt, is dat voor de meeste korintjeboeren als het openen van een spaarpotje.

De meeste 'kaneel' op de wereldmarkt is afkomstig van cassia-bomen zoals deze Cinnamomum burmanni.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

Het woord cassia komt uit het Arabisch, vanqātsaʿ, dat plak van de bast betekent. Het Nederlandse woord kaneel is afkomstig van het latijn, canella, dat is afgeleid van canna, het woord voor koker.

De botanische soortnaam zou een verwizjing naar Birma kunnen zijn, maar is veel waarschijnlijker een vernoeming naar de botanicus Nicolaus Burmann, een Amsterdams hoogleraar uit de 18e eeuw. De tweede i die in de regel in de soortnaam (burmannii) wordt geschreven is onjuist.

VERTALING KORINTJE

engels
jawa cassia, korintje
frans
canelle de padang
italiaans
 
spaans
cenela de java
duits
padang zimt
indonesisch
 
padang cassia,
kayu manis padang
japans
jawa nikkei
vietnamees
quế rành
chinees
jiǎ ròu guì 假肉桂
kantonees
jiǎ ròu guì

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

Korintje bevat coumarine, een aromatische stof die de bloedstolling remt en in uitzonderlijke gevallen leverschade kan veroorzaken.

De Europese voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) heeft het toevoegen van synthetisch vervaardigde coumarine aan voedingsstoffen verboden, en voor natuurlijke coumarine een maximaal toelaatbare dagelijkse inname (TDI) van 0,1 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag vastgesteld. Uitgebreide informatie hierover vindt u in het artikel op deze site over coumarine, waar ook een overzicht van de coumarinegehalten in kaneel en cassia.

Een stereotyp korintje-monster zou 2,14 gram coumarine per kilogram bevatten, maar algemeen wordt aangehouden dat het gehalte van cassia 3 gram is, met uitschieters naar boven tot 10 gram.

Senna, een laxeermiddel gemaakt van senne- of sennablad, wordt gemaakt van het blad van de cassia, maar niet deze cassia, sowieso niet van een kaneelboom, maar van de sennaplant, die ook wel cassia wordt genoemd.

SAMENSTELLING PER 100 GRAM RAUW PRODUCT

247
kcal
(1035 kJoule)
4
gram
eiwitten
80,6
gram
koolhydraten
53,1
gram
vezels
2,2
gram
waarvan suikers
1,2
gram
vet
0,3
gram
verzadigd
0,2
gram
enkelvoudig onverzadigd
0,1
gram
meervoudig onverzadigd
11
mg
omega-3
44
mg
omega-6
VITAMINES
97
µg
vitamine A
(12,1% ADH)
1,3
mg
nicotinezuur
(8,1% ADH)
0,4
mg
pantotheenzuur
(6,7% ADH)
0,2
mg
vitamine B6
(14,3% ADH)
6
µg
foliumzuur (B9)
(3% ADH)
3,8
mg
vitamine C
(4,8% ADH)
2,3
mg
vitamine E
(19,2% ADH)
31,2
µg
vitamine K
(41,6% ADH)
MINERALEN
1002
mg
calcium
0,3
mg
koper
8,3
mg
ijzer
431
mg
kalium
60
mg
magnesium
17,5
mg
mangaan
10
mg
natrium
64
mg
fosfor
3,1
µg
selenium
1,8
mg
zink

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Know what you eat Cassiapowder (cinnamon) | Nutritiondata.self.com Cinnamomum burmannii | Wikipedia (EN) Coumarine | 2012/09 Bundes Institut für Risikobewerting BfR Indonesian | Gernot Katzers's Spice pages Cinnamomum burmanni | 2015/07 Invasive species compendium CABI Cinnamomum burmannii | FAO Ecocrop Cassia and cinnamon, factsheet | 2013/05 Food safety and standards authority India FFSAI Cinnamon and cassia | P.N. Ravindran, 2005, CRC Press, London ISBN 0-203-33923-1 (PDF)