Zaʻfarān
Iranese saffraan
IRANESE SAFFRAAN
 
Saffron farms, Torbat-e-Heidariyeh, Razavi Khorasan province, Iran
DE SAFFRAANKROKUS | CROCUS SATIVUS ©2007 FOTO: Safa Daneshfar

Zaʻfarān

Iranese saffraan

Iran is zonder enige twijfel de bakermat van de saffraan. Niet geheel toevallig is Iran de grootste saffraan-producent.

Net als elders, hanteert men ook in Iran voor saffraan de internationale ISO-klasse-indeling, maar in combinatie met de Iranese klasse-indeling, die prominent aanwezig is in de branding. De beste saffraan is Negin (alleen topjes), gevolgd door Sargol. Van mindere kwaliteit zijn Dastreh en Pushali, de standaard-saffraan.

De saffraan wordt in 23 provincies verbouwd. Het belangrijkste teeltgebied is Khorasan in het noordoosten van Iran, meer precies Zuid-Khorasan and Khorasan Razavi, met plaatsen als Gonabad, Taybad, Khaf of Qaen. Een derde (!) van de wereldproductie komt uit één bepaald gebied in Khorasan, Torbat-e Heydariyeh, dat op zo'n 700 kilometer van Teheran ligt.

De Iranese saffraan wordt verbouwd op het centraal plateau, dat een droog tot semi-droog klimaat kent. De teelt is daardoor traditioneel aangewezen op irrigatie. In 2018 is het irrigatiesysteem van de saffraanvelden van Gonabad door de FAO aangemerkt als agrarisch erfgoed (agricultural cultural heritage).

Culinair gebruik

Saffraan is het juweeltje van de Perzische keuken. In een Iranees huishouden zal altijd saffraan aanwezig zijn, of het nu draadjes zijn, gemalen is, of alvast klaar gezet in de vorm van een direct bruikbare infusie. Populair zijn saffraandrankjes, zoals thee en koffie sohan, een op Turkse wijze gezette koffie met saffraan en kardamom.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

Men vermoedt dat de saffraankrokus zo'n drie duizend jaar geleden gecultiveerd is in Klein Azië, vermoedelijk in Khorasan, een gebied dat in de huidige tijd wordt gedeeld door de buurlanden Iran en Afghanistan.

Iran exporteert zijn saffraan over de hele wereld. Tot de grotere afnemers behoren de Verenigde Arabische Emiraten, China, Spanje, Afghanistan, India en Frankrijk. In Iran is men er van overtuigd dat hun saffraan in een aantal die landen wordt omgekat naar lokale saffraan, met de beschuldigende vinger vooral gericht op de Emiraten en Afghanistan, nadat Spanje in 2015 door de Europese Unie op de vingers is getikt voor de relabel-praktijk.

De export is gigantisch ondanks de internationale sancties die Iranese banken uit sluiten van het internationaal betalingsverkeer. In plaats daarvan maken de producenten gebruik van ruilhandel, waarbij ze de geoederen die ze in plaats van de saffraan krijgen op de lokale markt in geld om zetten om hun rekeningen (en werknemers) te kunnen betalen. Ook wordt gebruik gemaakt van bertalingssystemen als hawala in het Midden-Oosten en hundi in India.

In 2018 produceerde Iran volgens de Unie van Exporteurs in Khorasan 400 ton saffraan, ruim dertig procent meer dan het jaar ervoor. Hiervan wordt in de orde van 75% uitgevoerd. Iran ondervindt daarbij concurrentie vanuit Afghanistan doordat volgens Iranese bronnen landen als Italië, Duitsland, Nederland en Spanje de Afghaanse teelt ondersteunen 'om de monopolie-positie van Iran te breken'. Dat is de keerzijde, zo je wilt het neveneffect van de pogingen vanuit de Verenigde Staten en Europa (EU) om de onder Talibanheerschappij florerende opiumteelt af te breken.Niet uitsluitend in Herat.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

Saffraan is afgeleid van het Arabische zaʻfarān (زَعْفَرَان), dat 'gouden veer' betekent. De geslachtsnaam crocus zou afgeleid kunnen zijn van het Griekse kroke, dat draad betekent. Het Griekse krokos (κρόκος) betekent dan ook saffraan.

Vertaling saffraan

engels
saffron
frans
safran
duits
safran
italiaans
zafferano
spaans
azafrán
arabisch
زعفران
turks
safran
hindi
zafaraan
indonesisch
saffron
japans
safuran
vietnamees
nghệ tây
chinees
zàng hóng
 

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

Er is door de jaren heen uitgebreid onderzoek is gedaan naar de therapeutische effecten van de werkzame stof crocine in saffraan.

In the Journal of medicinal plants is een studie gepresenteerd waaruit blijkt dat het geen verschil maakt of je de dure stigma's of de goedkopere bloemblaadjes van de saffraankrokus gebruikt wanneer je saffraan gebruikt om een depressie te verlichten. Beide zijn even effectief.

RECEPTEN

BRONVERMELDING UPDATE SEPTEMBER 2019

Barter, other steps help Iran firms beat sanctions | Daniel Fineren, reuters Feb 2012 The problem for the world’s most expensive spice | Lucy Hooker, BBC News Sept 2017 Iran’s saffron cultivation system recognized as ‘cultural heritage’ by FAO | Mehr News Agency, Dec 2018 Iran exports Saffron to forty-seven countries in the world | Iran Press, International News Agency, April 2019
Deze site is in bewerking, waardoor foto's kunnen ontbreken of links niet werken. Excuus daarvoor. De site wordt herbewerkt na een aanslag op de site door copyright-jagers begin dit jaar.