kruidnagel
Terpenoïde
Terpeen
TERPENOÏDE
 
kruidnagel
TERPENOÏDE | EUGENOL, KRUIDNAGEL

TERPENOÏDE

Een terpenoïde is net als een terpeen een organische verbinding die door planten wordt aangemaakt als secundaire plantenstof (metaboliet), dat wil zeggen een stof die geen functie in de primaire stofwisseling vervult.

Terpenoïden behoren tot de bio-actieve stoffen. Bio-actieve stoffen zijn secundaire metabolieten - niet essentieel zijn voor de primaire stofwisseling van een organisme - met farmacologische of toxicologische effecten voor mens en/of dier.

Terpenoïden worden gerangschikt onder de lipiden, niet- of grotendeels niet in water oplosbare vetachtige stoffen en vetten. Ze zijn een ondergroep van de terpenen. Het verschil: terpenen zijn opgebouwd uit zuivere koolwaterstoffen, terpenoïden uit functionele groepen, zoals alkyl- en arylgroepen.

Er bestaan meer dan 8.000 terpenen en meer dan 60.000 terpenoïden. Een onderklasse van de terpenoïden zijn de iridoïden, opgebouwd uit tien koolstofatomen en twee isopreeneenheden, veelal bicyclische terpenen. Hier zijn er zo'n 2.500 van, verdeeld over 50 plantenfamilies.

Terpenoïden vervullen uiteenlopende functies: ze dragen bij aan de geur van eucalyptus, de smaak van kaneel, kruidnagel, en gember, de gele kleur van zonnebloemen en de rode kleur van tomaten. Voorbeelden van terpenoïden zijn: citral, menthol, kamfer en de curcuminoïden in geelwortel en geel mosterdzaad.

De terpenoïde is opgebouwd uit n isopreen-eenheden (C5H8). Naar het aantal isopreeneenheden worden de terpenoïden onderscheiden in:

  • hemiterpenoïden n=1
  • monoterpenoïden n=2
  • sesquiterpenoïden n=3
  • diterpenoïden n=4
  • sesterterpenoïden n=5
  • triterpenoïden n=6
  • sesquarterpenoïden n=7
  • tertapenoïden n=8, en
  • polyterpenoïden

BRONVERMELDING UPDATE APRIL 2017

The terpenes | J.L. Simonson, The terpenes vol 1 and 2 University press 1947