Hertsmunt
kruiden en specerijen
HERTSMUNT
 
HERTSMUNT | MENTHA LONGIFOLIA

HERTSMUNT

Hertsmunt (Mentha longifolia) is de soortnaam van een vaste plant uit het geslacht Munt (Mentha), uit de familie van de lipbloemigen (Lamiaceae).Wordt ook wel bosmunt genoemd.

Hertsmunt heeft een kruipende wortelstok, met rechtopstaande tot kruipende stengels die kunnen uitgroeien tot een hoogte van een meter. De bladeren zijn langwerpig tot lancetvormig, 5-10 cm lang en 1,5-3 cm breed, groen tot grijs-groen aan de bovenkant en wit en viltig aan de onderkant. De bloemen zijn 3-5 mm lang, bleek rose, en groeien in aren. De plant bloeit van het midden van de zomer tot het einde van de zomer.

Hertsmunt houdt van een natte, stikstofrijke bodem en groeit daarom graag aan water.

Hertsmunt heeft een niet zo sterke geur als andere muntsoorten, maar heeft van alle muntsoorten het hoogste gehalte aan thymol, een etherische olie die bekend staat als antiseptisch.

GEBRUIK

De smaak van hertsmunt is fris, aromatisch. Hertsmunt wordt vooralk gebruikt voor het maken van thee.

Munt wordt afgeraden voor zwangere vrouwen Gezondheidsaspecten

AANKOOP EN BEWAREN

Hertsmunt zul je zelf moeten kweken, of in het wild moeten plukken. Beide kan. De Mentha longifolia vulgaris is in ons land vrij algemeen. Vaak zie je hertmunt in kruidentuinen. Mocht je het blad willen drogen, pluk de blaadjes dan juist voor de bloei.

Bewaar verse takjes munt zoals andere kruiden aan de steel, gewikkeld in een vochtige doek, verpakt in plastic. Zo houd je de kruiden zeker een week goed. Controleer steeds op rotte blaadjes en steeltjes. Eenmaal aangetast, bederft al gauw de hele bos. Munt is niet bijzonder geschikt om in te vriezen.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

Hertsmunt komt van nature voor in Europa, West- en Centraal-Azië en Noord- en Zuid-afrika. In Midden-europa komt hij voor in het middelgebergte en dalen in de Alpen.

Munt was al in de oudheid een belangrijk kruid, dat tal van eigenschappen werd toegedicht. Plineus beschreef hoe munt de geest verruimt en je trek in vlees bevordert. Munt werd gebruikt om baden te aromatiseren, en als eau-de-toilette. eetlustbevorderend. Met anijs en komijn was munt lange tijd een belangrijk betaalmiddel, onder meer onder de Farizeeërs. Het stond met andere woorden hoog in aanzien.

Hertsmunt komt voor in de 9e eeuwse verordening op onderhoud en beheer van de landgoederen, de capitulare de villis. Op grond van deze verordening werden de in deze capitulare benoemde gewassen op (nagenoeg) alle keizerlijke domeinen verbouwd. In de vroege middeleeuwen werd munt overigens in vrijwel iedere Europese kloostertuin verbouwd.

Men gebruikte het ook voor het eerst als mondverfrisser. Poetsen van tanden gebeurt tot de uitvinding van tandpasta met gemalen schelpen of kalk. In de middeleeuwen voegde men daar kruiden aan toe: rozemarijn, peterselie en salie, en heel soms munt. In andere culturen gebruikte men daarvoor andere voorradige kruiden. In India bijvoorbeeld gebruikt men een mengsel van venkel, cardamom en steranijs, dat nog altijd wordt gebruikt en soms op tafel staat. Dat mengsel heet 'mukwah'.

Hertsmunt komt in een aantal ondersoorten verspreid over de wereld voor:

  • Noordwest-afrika: mentha longifolia subsp longifolia
  • Noordwest-afrika: mentha longifolia subsp longifolia
  • Zuid-afrika: mentha longifolia subsp capensis en polyadena
  • Zuidoost-europa: mentha longifolia subsp grisella
  • Koerdistan: mentha longifolia subsp noeana
  • Noordoost- en Zuidwest-afrika: mentha longifolia subsp typhoides
  • Zuidwest-afrika: mentha longifolia subsp wissii

In eigen land komt hertsmunt in het wild voor in de Biesbosch en het Rivierengebied, zoals in de Millingerwaard en langs stenige randen langs de Lek te vinden is.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

Het woord munt of mint, komt van het Latijnse woord mentha, dat ook de geslachtsnaam is. Het woord is ontleend aan de Griekse mythologie, waarin de nimf Mynthe uit jaloezie door Proserpine in de plant werd veranderd in de plant die we nu munt noemen.

Min of meer verbasterd is de naam Rossemunt (vergelijk het Duitse rossminze). Deze naam zou afkomstig kunnen zijn van ros, paard; dus paardenmunt of paardepolei. In Engeland gebruikt men het woord horsemint. De oorsprong van de benaming zou zijn, dat de munt vaak onaangenaam ruikt.

VERTALING HERTSMUNT

engels
horse mint
frans
menthe
italiaans
menta
spaans
menta, hierba buena
 

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

Munt wordt in zijn algemeen geprezen om zijn vele kwaliteiten. Veel daarvan zijn bewezen waar te zijn. De menthol in munt kalmeert de maagspieren en verbetert de galproductie en versnelt daarmee het verteringsproces. Logisch daarom, dat je bij bepaalde spijverteringsaandoeningen, juist géén munt mag gebruiken. Menthol -weten we- verdunt het slijmvlies, waarom het wordt toegepast om slijm los te helpen maken en het hoesten te verlichten. En het helpt ook tegen keelpijn.

Maar munt heeft ook een schaduwkant. Het hoeft geen nadere toelichting dat het innemen van grote hoeveelheden, zoals via muntolie, het risico vergroot op een interactie met andere kruiden of kruidenmengsels of medicijnen. Lees hierover de vele, vele publicaties, zoals deze publicatie over de gezondheidsaspecten van pepermunt van het medisch centrum van de Universiteit van Maryland..

SAMENSTELLING PER 100 GRAM

44
kcal
( 184,1 kJoule)
3,3
gram
eiwitten
8,4
gram
koolhydraten
0,7
gram
vet
0,2
gram
verzadigd
0,4
gram
meervoudig onverzadigd
338
mg
omega-3
54
mg
omega-6
VITAMINES
1351,3
µg
vitamine A
(169% ADH)
0,1
mg
vitamine B1
(9% ADH)
0,2
mg
vitamine B2
(14% ADH)
0,9
mg
nicotinezuur
(6% ADH)
0,3
mg
pantotheenzuur
(5% ADH)
0,2
mg
vitamine B6
(14% ADH)
105
µg
foliumzuur (B9)
(53% ADH)
13,3
mg
vitamine C
(17% ADH)
MINERALEN
199
mg
calcium
0,2
mg
koper
11,9
mg
ijzer
458
mg
kalium
63
mg
magnesium
1,1
mg
mangaan
30
mg
natrium
60
mg
fosfor
1,1
mg
zink
 

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Nutritional attributes of herbs | Crop & Food Research Confidential Report No. 1891, L.J. Hedges & CE Lister, april 2007 Nutritionfacts mint | Nutritiondata.self.com Horsemint | Plants of South Africa Mentha longifolia | Wikipedia (EN) Rossminze | Wikipedia (DE) Freshly minted | Table manners, Drexel university Hertsmunt | Natuur Nieuwegein