Sparrenscheuten
Picea
SPARRENSCHEUTEN
 
sparrenscheuten
SPARRENSCHEUTEN

SPARRENSCHEUTEN

Picea

De sparrenscheut is een hier vrijwel onbekende groente, of is het een kruid ?

Onder een sparrenscheut worden de jonge uitlopers van de spar verstaan, in clusief de naaldjes. Ze zijn lichtgroen, en mals. Ze smaken naar dennenappel, citrus en rozemarijn.

Ofschoon wildpluk in Zweden, paddestoelen rapen of bosbessen plukken bijvoorbeeld, een recht is, geldt dat niet voor het plukken van de jonge topjes van de spar.

De sparrenscheuten komen van de spar, een boom uit de dennenfamilie (Pianceae), die algemeen voor komt in de bossen van het noordelijk halfrond, en die wij kennen als sierboom en 'kerstboom', bijvoorbeeld de Nordmann en de blauwspar.

De spar is groenblijvend, met hoekig gevormde naaldvormige bladeren, die op bladkussentjes bevestigd zijn.

maar ook als voedsel. In Scandinavië brouwt men al eeuwen sparrenbier van de scheuten. Bekend is dat kapitein Cook dit bier op zijn zeereizen gebruikte tegen scheurbuik. Inderdaad, de scheutjes bevatten veel vitamine C, en worden om die reden gebruikt wanneer het hoofdvoedsel vlees is. Het beste kun je er in heet water een thee van brouwen, niet laten koken, want daar kan vitamine C niet tegen.

Een spar heeft harde, scherpe naalden, een vrij eenvoudige manier om een spar van andere naaldbomen te onderscheiden. Je herkent een spar ook aan zijn scheuten, deze groeien rechtstreeks en niet gegroepeerd uit het nieuw gevormde takje. De beste tijd om ze te plukken, is wanneer de uitlopertjes nog in hun papieren wikkel zitten, liefst kort daarna

Eetbaar zijn de scheuten van sparren, soals de Noorse en de blauwe spar ()Picea abies, Picea pungens), dennen ( (Pinus muga) en firs (Avies) pines (Pinus sp.), and firs (Abies sp.) Picae abies (Noorse spar), mugo den, Picea pungens, blauwspar (Pinus muga)

Een kleine opsomming van sparrenbieren:

  • Pine ale, Alba Scot
  • Winter Ale, Alaskan Brewing Company
  • Spruce Moose Pale Ale, Beau's Brewery
  • Poor Richard's Tavern Spruce, Yards Brewing Company (Benjamin Franklin's receptuur)
  • Greenwarden, Banded Horn Brewing Company, Biddeford
  • Connie Ferale amber, Earth Eagle Brewings New Hampshire (van lokaal groeiende sparren)
  • Spruce Beer, Wigram Brewing Company (Cook's receptuur)

Distilleerderij Tamworth Tamworth, New Hampshire maakt een sparren-gin met sparrenscheuten.

Nieuw-Zeeland: kahikatea, rimu en mai (of matai).

PRAKTISCHE ZAKEN

Aankoop en verkrijgbaarheid

In veel arctische gebieden zijn de sparrenscheuten een delicatesse, onder andere in Zweden - daar granschotte genoemd - en Alaska. Mocht je ze zelf wilen plukken, denk er dan aan, dat wanneer je een bom 'af graast' je alle jonge uitlopers verwijdert, ten koste van de boom. Zorg voor een goede spreiding, en pluk er niet te veel van dezelfde boom.

Watch out for the inedible pine trees. Norfolk Island Pine (Araucaria heterophylla), the Yew (Taxus) and Ponderosa Pines (Pinus ponderosa — aka Western Yellow Pine, Blackjack Pine, or Bull Pine).

Culinair gebruik en bereiding

Je kunt de jonge scheuten vers van de boom eten, zoals men in Alaska doet. De scheuten kunnen dan ook rauw gebruikt worden in salades, of als kruid op een broodje. Men maakt men er thee van of siroop, verwerkt de scheuten in bier, zoals Granskott Amber Ale van Godahops Hantverksbrygger. Er zijn ook recepten van sparrenscheuten in de zoutkorst bij de bereiding van roodvlees, in een dressing of aioli.

Bewaren

Om de scheuten te bewaren voor later gebruik, zul je ze bewaarbaar moeten maken. De beste methoden zijn: invriezen, er siroop van te maken of de scheutjes in azijn leggen.

GESCHIEDENIS VAN DE SPARRENSCHEUTEN

Voor de jagende en verzamelende volkeren op het noordelijk halfrond zijn de bossen al eeuwenlang een belangrijke voedselbron. Vlees bevat immers onvoldoende bouwstoffen om uitsluitend op te leven.

In de Scandinavische landen en het noorden van Amerika at men de jonge scheuten van de naaldbomen, en maakte men ook met de al wat oudere takjes (en naalden) sparrenbier. Maar ook elders. Toen James Cook in 1700 XX Newfoundland ontdekte, ging zijn bemanning van boord om sparrenbier (sprucebeer) te maken. Zo belandde deze vaardigheid vanuit Europa (Groot Brittanië) opgedaan in Newfoundland en Nieuw-Zeeland, waar het nog altijd gemaakt wordt.

“Any one who is in the least acquainted with spruce pines will find the tree which I have distinguished by that name. There are three sorts of it: that which has the smallest leaves and deepest colour is the sort we brewed with, but doubtless all three might safely serve that purpose.” (Cook's Second Voyage towards the South Pole, 4th edit. vol i. pp. 99 and 101)

De bemanning van Cook trof drie soorten naaldbomen op het eiland aan die ze er voor gebruikten, de kahikatea, rimu en mai (of matai).

Vertaling spar (scheut)

engels
spruce (tips)
frans
épicéa
duits
fichte (schossen)
italiaans
 
spaans
picea
arabisch
 
turks
ladin
hindi
 
indonesisch
 
japans
 
vietnamees
 
chinees
 
kantonees
 
 

BRONVERMELDING UPDATE MAART 2019

Spar | Wikipedia (NL/EN/DE) Spruce Trees (Genus:Picea) are a very abundant tree across the globe, especially in northern areas | Joe in Eat the Planet, June 2013 Spruce Tips | Specialty produce Spruce tips | The botanist in the Kitchen Spruce shoot syrup | Henriette's herbal homepage Eating Pine – How To Eat A Pine Tree To Survive | Skilled survival Fir, Hemlock and Spruce Tips | Wild foods and medicines Mycket gott av granskott! | Norrskog Captain Cook's method of making spruce beer | Victoria, the southern district of New Zealand, chapter V
Deze site is in bewerking, waardoor foto's kunnen ontbreken of links niet werken. Excuus daarvoor. De site wordt herbewerkt na een aanslag op de site door copyright-jagers begin dit jaar.