Molinillo
lopper
MOLINILLO
 
MOLINILLO'S

Molinillo

Cacaoklopper

De molinillo, ook wel moulinet genoemd, is een houten klopper, om precies te zijn een cacaoklopper. Het principe van een roterende opschuimer is waarschijnlijk pro-Colombiaans, het daadwerkelijk ontwerp Spaans.

De oudste 'kloppers' waren vermoedelijk niet meer dan bewerkte takken, die je gebruikte om handenwrijvend een vloeistof in beweging te brengen. De klopper werd gebruikt in plaats van de meest gehanteerde techniek om een vloeistof op te schuimen, door deze van grote hoogte uit te schenken. De Aztecen deden dat met hun dagelijkse dosis cacaowater, dat ze tcholctl noemden.

Hérnan Cortés maakte in 1519 kennis met cacaozaad, toen koning Motecuhzoma hem er mee betaalde. Om een indruk van de prijs te geven, voor vier zaden kocht je een pompoen. De Aztecen beschouwden de zaden als afrodisiacum. Ze maakten er een vrij bitter drankje van dat ze op smaak brachten door en gemalen chilipepers aan toe te voegen. Het kon de Spaanse veroveraars aanvankelijk niet bekoren.

Tot zij kennis maakten met het schuim, dat gemaakt werd door de cacaodrank van de ene pot in de andere te schenken. Dat gebeurde staande, zodat het cacaowater door de val ging bruisen. T'oh was de term die werd gebruikt voor het gieten van vloeistof vanuit de ene vaas in de andere. T'oh haa in dit geval, want haa betekent chocolade.

Ook wordt beschreven hoe het drankje na in een pot (molcaxitl) gemengd te zijn met een 'stok' werd opgeschuimd. Veel is daar niet van bekend, maar beweerd wordt dat dat de voorloper was van de molinillo. Maar in Historia General de las Cosas de Nueva Espa&ntile;a (eind 16e eeuw) beschrijft de Franciscaner missionaris Fray Bernardino de Sahagún uitgebreid over de cacaodrankjes van de Aztecen, en wordt de 'molinillo' niet genoemd. Hij beschrijft onder meer hoe het cacaowater (cacahuatl) werd gemaakt van fijngewreven cacaobonen en hoe men de drank die men er van maakte liet opschuimen door deze uit te gieten. Het cacaoschuim (yom cacao) werd over maïspap geschept, het drankje zelf na de maaltijd gedronken.

ONTWERP

Het principe van de molinillo is heel eenvoudig, en hij is gemakkelijk te gebruiken. Een molinillo bestaat uit een stok of stokje met aan het uiteinde één of meer ingekerfde schijven of bollen. De inkepingen zorgen voor de turbulentie die wordt opgeroepen door de rotatiebeweging van de molinillo. Hiervoor wordt het stokje tussen de vlakke handen heen en weer bewogen. Handenwrijvend wordt de vloeistof in beweging gebracht en schuimt de vloeistof op. En weet-je-wat ? Je kunt hem ook gebruiken als mojito-stamper.

In de Nederlandse taal zou het gereedschap 'chocolade opschuimer' heten, in het Frans wordt het instrumentje moulinet genoemd, in het Engels chocolate whisk.

Voor de uitvinding van de Dover in 1846 werd de molinillo ook gebruikt voor het opschuimen van eiwit.

Bronvermelding update februari 2020

Preclassic Maya spouted vessels: a contextual analysis | T. Powis University of Texas in Journal of the Mesoamerican archeological research lab, Vol 1 2003 Cacao, cocoa, chocolate and the Colombian Exchange | The Ongoing Columbian Exchange: Stories of Biological and Economic Transfer in world history pp 38-39 2015 ABC CLIO Santa bBarbara USA ISBN 978-1-61069-795-8 Chocolate and Change: How the Molinillo Represents Cultural Transmission | Chocolate Class Molinillos and Chocolate in Contemporary Mexico | Peabody Museum of archeology and ethnology at Harvard University Oct 2019 The ancient chocolate drink | D. Wolfe, Naked Chocolate: The Astonishing Truth About the World's Greatest Food, North Atlantic Books, 2005 Berkeley california ISBN 978-1-55643-731-1 Molinillo or Chocolate Whisk | Smithsonian National museum of American History Molinillo | Wikipedia (ES/EN/FR) Titel | Tennis, Cynthia L. (2002) "Archaeological investigations at the last Spanish Colonial mission establised on the Texas frontier: Nuestra Senora del Rufugio (41RF1), Refugio County, Texas," Index of Texas Archaeology: Open Access Gray Literature from the Lone Star State: Vol. 2002 , Article 13. https://doi.org/10.21112/ita.2002.1.13 ISSN: 2475-9333 http://scholarworks.sfasu.edu/ita/vol2002/iss1/13 Chocolate | Jim Chevallier, History of the Food of Paris: From Roast Mammoth to Steak Frites p158, 2018 Rowman & Littlefield, Lanham USA ISBN 9781442272828 , LCCN 2017050164
Deze site is in bewerking, waardoor foto's kunnen ontbreken of links niet werken. Excuus daarvoor. De site wordt herbewerkt na een aanslag op de site door copyright-jagers begin 2019.