Latke
Joodse aardappelkoekjes
LATKE
LATKE MET APPELMOES EN ROOM | JOODSE KEUKEN

LATKES

Op Hannukah worden traditioneel kaaspannekoekjes gegeten. Deze traditie is een verwijzing naar de legende van Judith, de dochter van Hasmonean.

Volgens de legende zou Judith pannekoekjes van kaas hebben aangeboden aan Holofernes, de generaal van Nebuchadnesars leger, de aartsvijand van de Joden. Hij kreeg daar zo'n dorst van dat hij zich over gaf aan het drinken van wijn, dronken werd en uiteindelijk onthoofd werd door Judith, wat leidde tot de Joodse overwinning.

De kaaspannenkoekjes zijn intussen vervangen door aardappelpannenkoekjes, bekend onder de naam Latkes, maar ook fasptshes of pontshkes of levivot. Ze worden gebakken in olie. Met name olijfolie symboliseert het wonder van het kruikje olie in de Tempel van Jeruzalem in 164 voor Christus. Volgens de Rabbijnse legende was er slechts één kruikje kosjere olie voorradig om de menora te branden tijdens de reiniging van de Tempel. Het kruikje raakte echter niet leeg voordat nieuwe zuivere olie was toebereid, maar schonk genoeg olie om de menora gedurende acht dagen - de tijd die nodig was om nieuwe olie te krijgen - brandend te houden.

Latkes worden met appelmoes opgediend geserveerd als voor- of bijgerecht, en zelf bij de thee, in dat geval liefst met wat basterdsuiker erover. Soms worden latkes met wat ui en/of peterselie en zwarte peper bereid.

INGREDIËNTEN

1
el
sap

HET RECEPT

DE VOORBEREIDING

Rasp de ui. Schil de aardappelen en rasp ze met een grove rasp. Druk de rasp met de hand samen zodat zoveel mogelijk water weg loopt.

DE BEREIDING

Doe de geraspte aardappelen in een kom en meng er de bloem en het bakpoeder. Maak op smaak met peper en zout.

Maak bolletjes met behulp van eetlepels en druk deze iets platter. Frituur de latkes met niet teveel tegelijk in hete olie aan beide zijden bruin.

DE AFWERKING

Geef er appelmoes en opgeklopte room bij. Warm opdienen.

DE GESCHIEDENIS VAN LATKE

Latke is een relatief jong recept, men vermoedt uit het begin van 19e eeuw. De verbinding tussen Hanukkah en pannenkoekjes dateert al uit de 13e eeuw, toen de Italiaanse rabbi Kalonymus kaaspannenkoekjes op nam in een lijst van met Hanukkah op te dienen gerechten.

Aanvankelijk waren dat pannenkoekjes gemaakt van verse kaas. Niet alleen in Italië (ricotta) maar ook daarbuiten. Pas in de 19e eeuw, toen na een aantal mislukte oogsten Oekraine en Polen over gingen op de grootschalige aanplant van aardappelen, verdreef het aardappelpannenkoekje dat van kaas.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

Latke betekent 'vettig' in de zin van licht ingevet met olie.

600
gram
aardappelen
1
 
ui
3
el
bloem of matzeh meel
½
tl
bakpoeder
 
 
zout en peper
 

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Latkes for Hannukah | The Jewish Federations of North America History versus Legend in de Hannukah story | Matan Women Institute for Torah studies