Panela
Ruwe rietsuiker
Panela
 
COLOMBIAANSE PANELA MET STEMPEL | VALLE DEL CAUCA COLOMBIA A1
BOVEN: GUARAPO ONDER: PANELA

Panela

In de Spaans-sprekende landen van Centraal Amerika en Latijns Amerika is de algemene benaming voor niet-geraffineerde rietsuiker panela, in de Portugese landen rapadura. Gebruikelijk is panela in blokvorm.

De suiker wordt gemaakt door het koudgeperste sap van de rietstengels door verwarming in te laten dikken tot een stroperige massa. Deze wordt niet gecentrifugeerd.

In het fabricageproces doorloopt het rietsuikersap een aantal stappen, waarbij het sap in keteles van verschillende temperatuur wordt verwarmd. naarmate het sap stroperiger wordt, is de temeperatuur lager, om het niet te laten verbranden. Afhankelijk van de consistentie noemt men de vloeibare suikermassa guarapo (sap), melada (stroop), miel (honing) of panela. Zodra de massa deze dikte heeft, wordt deze door de paleniador in houten vormen gegoten. Dat vereist veel ervaring en snelheid, omdat de panela-massa onmiddellijk stolt.

Panela is rijk aan melasse en heeft daardoor een rokerige toffeesmaak. Hij wordt in twee versie gemaakt, de standaard donkerbruine panela (oscuro) en een lichte (blanco).

VERKRIJGBAARHEID

In de meeste landen is panela te koop in blokvorm, in Mexico (pilocillo) vooral in de pallisadevorm die in Europa bekend is als suikerbrood. Daarnaast is de suiker ook gemalen te koop.

GEBRUIK EN BEREIDING

Om panela überhaupt te kunnen gebruiken, moet je het blok in water oplossen, raspen of breken. Voor dat laatste gebruikt men in Colombia een steen, de 'piedra de panela'. Panela wordt vooral in drankjes, zoals guarapo, en in desserts gebruikt.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

Panela wordt al 500 jaar in Mexico gemaakt, dat in het begin van de 15e eeuw kennis maakte met rietsuiker. Met recht een klassieker dus.

Men maakt de panela in kleine fabriekjes, trapiches genaamd, dicht bij de rietvelden. In Colombia alleen al zijn er 20.000 van zulke fabriekjes. Nergens ter wereld wordt zo veel panela gegeten als in Colombia, waar naar schatting 350.000 mensen (geen nul te veel) werkzaam zijn in de panela-industrie (inclusief de handel). Het totale suikerverbuik per Colombiaan bedraagt ruim 34 kilogram per jaar, dat is bijna 100 gram per dag. Het zal niet bevreemden dat Colombia in Zuid-Amerika de grootste producent van ruwe rietsuiker is.

India is naast Colombia de grootste producent, zonder enige concurrentie van belang. Colombia heeft zo'n 14% van de wereldhandel in handel, India nagenoeg het resterende deel.

Colombia exporteert nauwelijks door de enorme binnenlandse consumptie, die vreemd genoeg een enorme push heeft gekregen nadat bekend werd dat de befaamde Colombiaanse wilerenners er hun succes aan zouden danken. Ze haddenb akltiujd een brikje panela op zak, ook tijdens de koers. Voor veel arme Colombiaanse gezinnen is de spotgoedkope suiker vooral vanwege de rprijs, een belangrijke energiebron.

Naast de Zuid- en Centraal-Amerikaanse fabrikaten zijn er panela's die gemaakt worden op de Canarische eilanden, waar de suiker raspadure of canarias wordt genoemd, en in de kuststrook van Málage en Granada, waar de panela net als in Mexico piloncillo genoemd.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

Alleen in Mexico wordt het woord panela niet gebruikt voor ruwe rietsuiker. De Mexicaanse panela is er een kaasje, queso panela. Daarom noemen ze de suiker daar piloncillo, wat 'kleine pylon' betekent, vanwege de suikerbroodvorm van het blok.

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

SUIKER IS SUIKER

Wat er ook over wordt geschreven, een suiker is een suiker, en wat de gevolgen voor onze gezondheid betreft, maakt het al dan niet geraffineerd zijn, helemaal niets uit. Wat de vitaminen en mineralen betreft, de hoeveelheden zijn zo gering, en de inname van suiker zo beperkt, dat dat geen reden kan zijn om suiker te gebruiken.

Doordat de Colombiaanse panela in vooral kleine fabriekjes wordt gemaakt, is het in acht nemen en handhaven van de hygiëne een toenemend aandachtspunt, punt van zorg. Bovenstaande foto is een afbeelding van een tamelijk primitieve trapiche.

SAMENSTELLING PER 100 GRAM
RAUW PRODUCT

354
kcal
(1480 kJoule)
1,7
gram
eiwitten
89,7
gram
koolhydraten
VITAMINES
0,1
mg
vitamine B1
(9,1% ADH)
0,1
mg
vitamine B2
(7,1% ADH)
0,1
mg
nicotinezuur
(0,6% ADH)
1,4
mg
pantotheenzuur
(23,3% ADH)
0,7
mg
vitamine B6
(50% ADH)
10
µg
foliumzuur (B9)
(5% ADH)
MINERALEN
240
mg
calcium
0,2
mg
koper
4,7
mg
ijzer
1100
mg
kalium
31
mg
magnesium
27
mg
natrium
31
mg
fosfor
4
µg
selenium

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Panela | Wikipedia (ES/EN) The world of sugar | Shosha, summer 2003, vol 76 Panela | Jan Sochor blog (incl foto's A1,A4, A5)