Bronvermelding 
Wijde mantel
De Aequipecten opercularis is één van de meer dan driehonderd schelpensoorten in de Pectinidae-familie, de mantelschelpen of sint-jacobsschelpen genoemd.
De Wijde mantel is zo'n 10 cm groot, en heeft de kenmerkende oren van de mantelschelp. Het rechter oor is groter dan het linker, en heeft kleine 'tandjes', een overblijfsel van de draden waarmee de spat zich aan een harde ondergrond heeft gehecht.
De schaal heeft 18 tot 22 ribben, meer dan de grote mantel, en duidelijk zichtbare groeiringen. De schelp is convex, beide schalen zijn bol, de linker-, bovenste schaal is wel boller dan de onderste. De rechterschelp is lichter van kleur dan de linker, die overigens in veel kleurschakeringen voor komt, van bijna wit (geelwit) tot paars-roze.
Die stelt het in staat om kortere afstanden te 'zwemmen' door de pulserende werking van het openen en sluiten van de schelp. De adductor van de Wijde mantel, het voornaamste eetbare gedeelte van de schelp, is aanzienlijk kleiner dan die van de Grote mantel (30 tot 40 gram per stuk). Er gaan er 40 tot 120 in een kilogram.
Hoe om te gaan met een Jacobsschelp
Eetbaar zijn alleen het malse melkwitte vlees (de adductor-spier, pil of noot) en het koraal (coraille). Daarnaast bevat de schelp de kieuwen (gills), het vlies en de (donkere) ingewanden, maag en lever. Deze worden niet gegeten.
In het artikel "de techniek van het openen van jacobsschelpen " vind je beschreven en getoond hoe je de schelp moet openen en klaar moet maken voor bereiding.
Practische zaken
Aankoop en verkrijgbaarheid
Het seizoen is september tot mei, met een piek van januari tot en met maart. Naar gelang het seizoen ligt tegen de spier aan de fel-oranje kuitzak, het koraal of de coraille, het voortplantingsorgaan van de schelp.
Culinair gebruik en bereiding
Een verse mantelschelp kan rauw gegeten worden. Wanneer het vlees gebakken wordt, mag dat niet te lang verhit worden, dan wordt het subiet taai. Het vlees is het heerlijkst wanneer één zijde voorzien is van een gekaramelliseerd korstje. Dat bereik je door het op een zo heet mogelijke plaat te bakken, aan de schelp of losgemaakt.
Druk de spier goed tegen de plaat aan, en bak hem, afhankelijk van hoe warm je plaat of pan 1 tot 1&frac; minuut. Handel snel, de spier moet hoe dan ook lichtjes doorschijnend blijven. Houd er rekening mee dat diepvries- of 'potjes' vlees kwetsbaarder is, minder weerstand biedt dan en verse spier.
Betracht altijd de grootste hygiëne en gebruik alleen verse producten. Verwerk vis, schaal- en schelpdieren altijd gescheiden van andere producten ter voorkoming van kruisbesmetting.
Bereidingstijden (kooktijden)
Houdbaarheid (bewaaradvies)
Schaal- en schelpdieren bederven snel. Bewaar verse schaal- en schelpdieren niet langer dan 2 dagen in de koelkast bij maximaal 2°, korter (1 dag) bij hogere temperatuur. Wanneer ze onaangenaam ruiken, verkleuringen vertonen of taai worden, zijn ze niet meer eetbaar.
Bereid en eet schaal- en schelpdieren daarom bij voorkeur op de dag van aankoop. Invriezen kan, maar kan ten koste van de smaak en structuur gaan. Koop in dat geval liever ingevroren producten.
Coquillevlees in pot is in de regel afkomstig van de Atlantische zeecoquille. Wees voorzichtig met de aankoop van 'potjes'- of diepvriesschelpen. Het komt voor dat de spier chemisch bewerkt is, ten koste van de smaak en de structuur. De ervaring leert, dat dat ten koste gaat van de weerstand van de spier, die daardoor gemakkelijk beschadigt.
Oorsprong en verspreiding
Meestal leeft hij tot op een diepte van 40 meter, maar sporadisch komt hij ook veel dieper voor. De beroemdste Wijde mantel is die van het Britse eiland Man. Het is de enige Wijde mantel die voorzien is van het Europese PDO-label (Protected Designation of Origin), vandaar een afzonderlijk artikel, gewijd aan deze schelp, de Manx queeny.
De wijde mantel in de Noordzee en de Waddenzee
Tot deze 2,5 miljoen geleden uit stierf, leefde in de Noordzee verscheidene soorten mantelschelpen, waaronder de Wijde mantel en de Pecten grandis. Beide zijn aangetroffen in Pliocene afzettingen in de Westerschelde en de Noordzee. In de Noordzee kwam ook een andere mantelschelp voor, de Pecten complantus, de vermoedelijke voorouder van de Pecten maximus, de Coquille Saint-Jacques.
De Wijde mantel komt nog altijd voor in de Noordzee, maar is er zeldzaam. Je zult er weinig hele schelpen van vinden op het strand, ook in België trouwens niet. Incidenteel spoelen fossiele schalen of schelpfragmenten op de Nederlands-Belgische stranden aan.
Taalkundige aspecten, etymologie
De geslachtsnaam Pecten is ontleend aan het Latijn voor kam of hark. De Wijde mantel werd door Linneaus aanvankelijk Ostrea opercularis genoemd, naderhand het nog veel gebruikte Chlamys operculatis en Pecten opercularis. Opercularis is Latijn voor 'gesloten' (met een deksel).
In 1886 deelde Fischer de schelp opnieuw in in het geslacht Aequipecten, dat kort daarvoor in 1862 door Bronn gedefinieerd was.
In de Engelse taal wordt de Wijde mantel de Queens scallop genoemd, de Grote mantel Kings scallop, op basis van het onderscheid in maat.
Benamingen in diverse talen
Duurzaamheid
De schelpenbanken rond Man worden met zorg beheerd. Het gebied staat onder toezicht van de Isle of Man Queen Scallop Management Board (QSMB), opgericht in 2010, waarin de overheid, vissers en verwerkers zitting hebben. In 2015 is de visserij in de eerste maanden van het seizoen stilgelegd, nadat het jaar ervoor al een terugval van 50% was geconstateerd. In 2014 is het MSC-certificaat opgeschort wegens overbevissing. In 2016 is het seizoen pas op 6 juli geopend met een beperkt vangstquotum van 1.240 ton.
De totaal toegestane vangst (TAC) voor het trawlseizoen 2024 bedroeg 726 ton, gebaseerd op een toename van 20% ten opzichte van de aanvoer aan het einde van 2023 (605 ton).
