Sapindaceae
vrucht (zeepboom)
SAPINDACEAE
OVERZICHT
 
KAPULASAN | NEPHELIUM RAMBOUTAN-AKE

DE ZEEPBOOMFAMILIE (SAPINDACEAE)

De Sapindaceae, de familie van de zeepboomachtigen, is een middelgrote familie van vooral bomen en struiken, die groeien in tropische en warme subtropische gebieden. De familienaam is ontleend aan de soapberry (Sapindus saponaria), die gebruikt wordt als zeep in de tropen. Van enkele soorten wordt de vrucht gegeten. ook de bloem en van sommige ook de pitten en de jonge steelknoppen gegeten.

Er zijn ongeveer 150 geslachten en 2000 soorten, waarvan de rambutan, litchi en longan in ons land de bekendste zijn. Andere eetbare soorten zijn de tuan, fawa of Fiji-longan (Pometia pinnata) uit Zuidoost-Azieë en de Pacifis, mammoncillo (mem bija.) uit de Caraïben, de aki of akee (Blighia sapida) uit West-Afrika en de guarana (Paul.) uit het Amazonegebied. Eerstgenoemde vier soorten zijn gecultiveerd.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

Ze meeste zeepbomen komen uit Azië;. Slechts enkele soorten komen van buiten Azi&eum;, uit Zuid-Amerika, Zuid-Afrika en Australi&eum;. De verschijningsvorm varieert van onvertakte palmachtige bomen, zoals de Talisia, tot klimmers als de Sejania. De grootste boom in deze familie is de Pometia pinnata (Fiji longan) die wel 60 meter hoog kan worden.

ZEEPBOOMSOORTEN

Van de vele zeepboomrassen zetten we de belangrijkste eetbare soorten voor u op een rijtje:

De Litchi of lychee wordt ëën van de koningen van tropisch fruit genoemd, mede om zijn lange geschiedenis. De geschubde schil contrasteert met het sappige, witte vruchtvlees adt op zij beurt een prachtige pit omsluit.

De Longan is de gladde evenknie van de litchi. Milder van smaak, minder zuurte, maar kleiner. In Azië is de longan aanzienlijk populairder dan de lychee, in het westen is het omgekeerde het geval.

Een rambutan, eigenlijk ramboetan geschreven, heeft niet die geschubde huid van een litchi of de gladde huid van een longan, maar een harige huid, die rood ogf geel kan zijn.

De kapulasan lijkt in veel opzichten op de rambutan, en groeit net als rambutan alleen in de tropen, en het liefst in natte, laaggelegen gebieden..

Knippa's zijn vruchten hebben oranje vruchtvlees en een grote, lichtgele pit. Omdat de knippa zo weinig vruchtvlees heeft, kweekt men varianten die in een vrucht met minder pit en meer vruchtvlees moeten resulteren.

En tenslotte de guarana draagt vruchtjes die zo groot zijn als een koffieboon en die door hun vorm en kleur zeer tot de verbeelding spreken.

Plant database | The plantlist, Royal Botanic Gardens, Kew and Missouri Botanical Garden Cucurbitaceae | The plant list The lychee crop in Asia and the Pacific | FAO (corporate document repository) Litchi and longan, botany, production and use | C. Menzel, G. Walte, CABI 2005, ISBN 9781845930226 Cucurbitaceae | Dave's garden