Kapulasan
fruit (sapindaceae)
KAPULASAN
SAPINDACEAE
KAPULASAN | NEPHELIUM RAMBOUTAN-AKE

KNIPPA

De kapulasan of pulasan (Nephelium mutabile of ~ ramboutan-ake) is de vrucht van de gelijknamige ultra-tropische boom. Het is een lid van de zeepboomfamilie (Sapindaceae, orde Sapindales), waartoe ook de rambutan en de litchi behoren. Hij is zoeter dan beide.

De boom wordt volgens sommige bronnen maximaal 15 meter hoog, hoewel de Indonesische Wikipedia het (als enige) op 35 meter hoog houdt, en heeft een korte, smalle stam. Hij groeit in zeer vochtige streken, met een luchtvochtigheid van 80% of meer, maar produceert het meeste fruit na een korte periode van droog seizoen. De dieprode vruchten groeien in trossen en zijn gemiddeld 6 cm lang. Het vruchtvlees is glanzend wit, soms wat gelig. De pit, die zo'n 2,5-3 cm lang is, kan rauw gegeten worden, en heeft de smaak van amandel. Tussen het vruchtvlees en de pit (zaad) zit een grijsbruin vlies, dat aan het vruchtvlees vast zit.

De schil is vergelijkbaar met die van de rambutan, maar de stekels zijn korter, waarom men hem in Indonesië wel de kale rambutan noemt (rambutan botak). Het pellen enige handigheid vereist zoals bij alle zeepboomvrachten enige handigheid, in dit geval 'de twist', een draaiende beweging met twee handen. Het sappige vruchtvlees smaakt zeer zoet en is aromatischer dan dat van de rambutan. Pulasans kunnen een licht-zure ondertoon hebben, zoals lychees.

GEBRUIK

De vrucht wordt hoofdzakelijk vers gegeten, als jam (vooral wanneer de vrucht wat zuurder is) of ijs. De pitten wordt gekookt of geroosterd gegeten, maar ook rauw. Het openen van een pulasan gebeurt dus met een 'twist', een stevige draaiende beweging met beide handen, waardoor de vrucht om de pit heen doormidden 'breekt'. Het vruchtvlees kan er dan heel gemakkelijk uit worden gewipt.

VERKRIJGBAARHEID

Mocht je pulasan in Maleisië tegen het lijf lopen: $ 1,00 per kilogram!

OORSPRONG EN VERSPREIDING

De pulasan komt van oorsprong uit het westen van Maleisië waar de boom nog in het wild voorkomt, zij het op zeer beperkte schaal in de bossen in de laaglanden van Perak. Op de Philippijnen groeit de boom ook in het wild, daar overvloedig, in de laaglanden van Luzon tot Mindanao.

De verspreiding van de pulasan-boom vond plaats via de aansluitende regenwouden van Maleisiƫ, Borneo, Java en Sumatra.

Wat de gecultiveerde pulasan betreft laten Maleisië en Thailand de Philippijnen ver achter zich. Daar is de teelt onbeduidend. Voor pulasans moet je in Maleisië en Thailand zijn, op het Indonesische Java (tussen Bogor en Jakarta) en in Puerto Rico, waar de vrucht sinds de jaren '30 wordt verbouwd. Andere gebieden waar de pulasan groeit zijn India (Assam), Indo-China en Myanmar.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

Het woord 'pulasan' komt van het Maleisisch voor de draaiende beweging, pula, waarmee de vrucht geopend wordt. In Maliesië noemt men de vrucht ook rambutan-kafri, inderdaad neger-rambutan, op Malakka pening-pening-ramboetan. Hierin wordt rambutan met 'oe' geschreven, wat in het Nederlands eigenlijk ook met paloesan zou moeten.

VERTALING KAPULASAN

engels
pulasan, meritam
frans
kapulasan
italiaans
 
spaans
pulasán
 

GEZONDHEIDSASPECTEN (VOEDINGSSTOFFEN, GEZONDHEIDSRISICO'S)

FESTIVAL(S)

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

Geen betrouwbare of volledige informatie beschikbaar.

Bij gebrek aan volledige tabellen met gegevens over de voedingsstoffen, hebben we gegevens uit verscheidene betrouwbare bronnen gecombineerd tot één uiterst bescheiden, en zeker onvolledig overzicht.

SAMENSTELLING PER 100 GRAM VRUCHTVLEES

71
kcal
( 297,1 kJoule)
0,8
gram
eiwitten
12,9
gram
koolhydraten
0,1
gram
vet
VITAMINES
0,2
mg
nicotinezuur
(1% ADH)
10,8
mg
vitamine C
(14% ADH)
MINERALEN
54
mg
calcium
0,1
mg
ijzer
94
mg
kalium
6
mg
natrium
9
mg
fosfor
 

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Plant database | The plantlist, Royal Botanic Gardens, Kew and Missouri Botanical Garden Pulasan| Wikipedia (EN/ID) Pulasan| Springer Pulasan| Fruits of warm climates, Julia F. Morton, Miami | NewCrop by Purdue University Nutrtionfacts pulasan| Edible medicinal and non-medicinal plants, vol 6: fruits, T.K. Lim | Springer science and media