Silṭimur
Vrucht (Lindera)
SILTIMUR
 
SILTIMUR

SILTIMUR सिलटिमुर

Silṭimur is een plant die nauw verwant is aan laurier en kaneel, met besjes die een lichte citrussmaak hebben, en een houtige, cedersmaak. Deze worden -gedroogd - als specerij gebruikt.

 De botanische benaming van Sil timur is Lindera neesiana. Hij wordt ook wel anders benoemd. Bijvoorbeeld Lindera fruticosa of Litsea fruticosa. Ook wel Litsea cubeba of Zanthoxylum oxyophyllum, maar dat zijn benamingen van andere planten.

De Nepalese benaming doet vermoeden dan de Siltimur verwant is aan de 'citruspepers' van het geslacht Zanthoxylum (szechuan, sansho en (raye) timur) maar dat is helemaal niet het geval, er is zefs geen enkele botanische verwantschap. Siltimur bevat zelfs geen enkele scherpe stof.

De Lindera neesiana groeit in de Himalaya op hoogten tussen 1.800 en 2.800 meter. Het is een 5 meter hoge struik of boom die soms groenblijvend, soms bladverliezend is. Hij heeft langwerpige, leerachtige bladeren. Een struik draagt mannelijk of vrouwelijke bloemen, nooit beide.

De plant bloeit in april. De bloeiwijze zijn pseudo-schermen van 3 tot 15 groengele bloempjes op nieuwe uitlopers. De vruchtjes staan op een glad-gerande of getande beker en zijn 6-8 mm groot. Ze zijn vrijwel rond. De besjes rijpen van mei tot augustus van donkergroen naar rood. Door droging worden de besjes zwart, zoals bij peper het geval is. Ze bevatten é&eacut;n zaadje.

De besjes bevatten veel aromatische (etherische) olie, waarvan Z-citral (15%), E-citral (11.9%), eucalyptol (8.75%), citronellal (6.7%), zij zorgen voor het onmiskenbare citrusaroma, en alpha- (6.6%) en beta-pineen (5.6%), die zorgen voor het aroma van ceder en pijnpitten.

GEBRUIK

De besjes worden in Nepal gekauwd als medicijn , onder andere tegen kiespijn, net als raye timur, en tegen diarree. Ze worden in hun geheel gebruikt in stoofgerechten, en gemalen voral in zoete gerechten, gebak en desserts. Sioltimur combineert uitstekend met schaaldieren, paddestoelen en wit vlees.

BEWAREN

Bewaar de besjes koel en donker in een goed afgesloten verpakking.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

De Lindera neesiana groeit van oorsprong in de gematigde zone van de Himalaya, zich uitstrekkende van Nepal tot Sikkim.

De plant groeit in deze zone tot een hoogte van 2.800 meter, en daarnaast in de droge bosgebieden van Myanmar tot een hoogte van 1.800 meter.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

De plant wordt in het Nepalees Sila ṭimura of Pahenlo Khapate genoemd. De meest gebruikte, siltimur, benaming is afgeleid van het Nepalese benaming, en wordt geschreven met of zonder verbindingsstreep. De Chinese benaming lü ye gan jiang is onduidelijk, gan jiang 干姜 betekent gedroogde (gember)wortel.

VERTALING SIL TIMUR

engels
 
frans
 
italiaans
 
spaans
 
duits
 
arabisch
 
turks
 
india
jamkan uesing
indonesisch
 
vietnamees
 
japans
 
chinees
lü ye gan jiang
 

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2017

Lindera neesiana | Bhutan biodiversity Portal Lindera neesiana | Plantlist Essential oil Lindera neesiana | S. Comai Siltimur | Nepal Herbs and Herbal Products Association (NEHHPA) Lindera neesiana | eFloras: Flora of China Chaoter 5. Lindera, Lindera neesiana | Flora of China, Harvard University 7: 142–159. 2008 Phylogenetic relationships of the Litsea complex and core Lareae | J. Lie e.o. Missouri botanical Garden 95: 580–599. 2008 Harvard University, doi: 10.3417/2006125