Malabathrum
Kruid (Lauraceae)
MALABATHRUM
LAURIERSOORTEN
INDIASE LAURIER (MALABATHRUM) | CINNAMOMUM TAMALA

MALABATHRUM

Het blad van de Cinnamomum tamala, een kaneelboom uit de Himalaya wordt malabathrum of tejpat(ta) genoemd, en op zijn Nederlands Indiase laurier of tamala-blad.

De tamalaboom is een lid van (laurier)familie Lauraceae, maar het aromatisch blad is allesbehalve een vervanger van laurier, zoals de naam suggereert. Hij groeit in het tropische en subtropische laag gebergte. De bladeren worden geoogst vanaf het tiende levensjaar van een boom, die wel honderd jaar oud wordt. De belangrijkste oogstperiode is van oktober tot maart.

De taaie bladeren hebben drie nerven en bevatten essentiële oliën. Deze bestaan voor de helft uit de monoterpoïde linalool. Eugenol, de olie die de smaak van laurier bepaalt, is niet of nauwelijks aanwezig in Indiase laurier. Het overheersende aroma is dat van kaneel of cassia. De gedroogde bast van de boom kan zoals kaneel of cassia gebruikt worden, maar haalt het qua kwaliteit niet bij het aroma van beide.

GEBRUIK

Malabathrum wordt gebruikt in biryanis en in (Moghul) kormas. Noord-Indiase garam-masala wordt vaak met malabathrum gemaakt. Om de aroma's tot hun recht te laten komen, wordt het blad altijd meegebakken, zodat de geur goed vrij komt.

Het is een alledaags kruid in de Noord-Indiase (Moghul) keuken, in sommige gebieden is het zelfs het belangrijkste kruid. De stad Lucknow is beroemd om zijn kormas met malabathrum. In Zuid-India wordt het kruid vrijwel niet gebruikt.

VERKRIJGBAARHEID

Het is hier niet verkrijgbaar. Een vergelijkbaar blad is niet te koop. Het meest geschikt zijn kaneelbladeren of kardamombladeren, maar ook die zijn nauwelijks verkrijgbaar. De gemakkelijkste weg is haar te vervangen door een stukje kaneelschors of gedroogde pimentbessen. Maar dat haalt het niet bij de unieke smaak van verse tamalabladeren.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

De kaneelboom groeit van origine van de steile hellingen van de Himalaya in Noordoost-Indië tot aan Birma op hoogtes tot 2000 meter. Nepal is één van de belangrijkste producerende landen; op de Thesai vlakte gebruikt men het veel. Veel bladeren zijn overigens niet uit teelt afkomstig, maar van wilde of half-gedomesticeerde bomen.

Malabathrum wordt voor het eerst beschreven in een klassieke Griekse tekst uit de 1e eeuw van de hand van Periplus Maris Erytraei. Hij beschrijft de plant die in het noordoosten van India groeide, en de handel die niet zoals je zou verwachten vanuit de Ganges-delta plaats vond, maar vanuit het westen, waar men de bladeren verzamelde en behandelde volgens de tradities van het Sêsatai-volk. dat gebeurde bijvoorbeeld in de deelstaat Kerala, waar men er cake van jackfruit met het blad omwikkelt. Het blad heet in de lokale taal van Kerala 'varhana'.

De Grieken gebruikten het blad tezamen met kásia (cassia) en absinth alsem (Artemisia absinthium) in wijnbereiding. Bekend is ook hoe de Romeinen van Malabathrum-bladeren olie maakten, die verwerkt werd in een karwijsaus bij oesters. Men dacht aanvankelijk dat het blad een betel-soort was. Het werd in ruime mate gebruikt in de Romeinse parfums, tezamen met narduskruid, een kamperfoelie-achtige die in de zelfde streek als de kaneelboom groeit.

Tijdens de Middeleeuwen lijkt het blad afwezig. Het wordt herontdekt in de Eeuw der ontdekkingen, de 15e eeuw, toen westerse geleerden voor het eerst diepgaand Indiase producten kwamen bestuderen. In de 16e eeuw kwam Garcia de Orta er mee in aanraking en herkende het als het kruid uit de Griekse en Romeinse oudheid.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

Het woord 'malabathrum' is de Hellenistische interpretatie van het Sanskriet woord 'tamālapattram' dat 'bladeren van de donkere boom' betekent. Het weglaten van de 'ta' gebeurde omdat de Grieken dat als het lidwoord beschouwden.

De ook gebruikte botanische naam Cinnamomum talapa is afgeleid van het Sanskriet. De benaming 'tejpata' in Cinnamomum tejpata, is ontleend aan het Indiase woord 'tezpat' of 'tej patta' dat scherp blad betekent.

Het blad wordt ook gebruikt in het Maleisische gerecht kumbul appam, cakejes die gewikeld worden in het blad, dat in het maleis 'vazhana' of 'edana' heet.

VERTALING MALABATHRUM

engels
indian bay leaf
frans
laurier des Indes
spaans
hoja malabar
duits
indisches lorbeerblatt
indonesisch
 
japans
tamara-nikkei tezipatto
vietnamees
 
chinees
chai gui 柴桂
kantonees
caai gwai
 

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Nutritional attributes of herbs | Crop & Food Research Confidential Report No. 1891, L.J. Hedges & CE Lister, april 2007 Malabathrum | Wikipedia (EN) Malabathrum | Bibliomania Cinnamomum tamala | Gernot Katzer's spice pages Tej patta | Tales from our table Malabathrum | G.P. Singh, Researches Into the History and Civilization of the Kirātas, 2008 Gyan publishing house, New Delhi, ISBN 81-212-0281-7 Tejpat | Spices board of India