Majoraan
Kruid (Lamiaceae)
MAJORAAN
RECEPTEN EN KRUIDENMENGSELS
MARJORAAN | ORIGANUM MAJORANA

MAJORAAN

Majoraan (Origanum) is de soortnaam van een plant uit de familie van de lipbloemigen (Lamiaceae), die ook marjolein wordt genoemd. De 'echte' majoraan (Origanum majorana) smaakt als een milde tijm.

De plant is houtachtig, met kleine blaadjes die zeer aromatisch geuren dankzij de aromatische thymol. Deze komt in kleinere hoeveelheid voor dan in tijm, vandaar de milde tijmsmaak. Majoraan wordt geteeld om zijn aromatische blad en zijn geurende olie. Dat aroma van majoraan wordt wel beschreven als een combinatie van denne-appels en citrus.

De majoraanplant houdt van warmte, en gedijt het best bij een temperatuur tussen 20 en 25 °. de plant is niet winterhard in tegenstelling tot wilde majoraan. De plant wordt zo'n 80 cm hoog. De blaadjes zijn 'zittend', d.w.z. hebben geen steeltje, zijn klein en licht behaard en aan beide zijden groen. De bloemen van de echte majoraan zijn roze-wit en geurig.

De plant wordt voor de bloei geoogst. Men oogst daarbij de hele stengel. Gedroogde majoraan bevat de hele stengel, zowel bladeren als de stelen, bloemen en knoppen. Vers wordt alleen het blad gegeten.

GEBRUIK

Majoraan wordt vaak gedroogd gebruikt, al dan niet gemalen. Het is één van de harde kruiden in een herbes de Provence en zit ook wel in za'atar, een kruidenmengsel uit het Midden-Oosten, waarin traditioneel Syrische marjolein hoort.

AANKOOP EN BEWAREN

Majoraan is vers en gedroogd verkrijgbaar. Het verschil tussen verse en gedroogde majoraan is, dat je bij de laatste (veelal) de hele plant eet, en niet alleen de blaadjes, hoewel die ook gevriesdroogd verkrijgbaar zijn. Het prijsverschil loont. Verse tijm koop je in de regel in de vorm van een plantje, in de pot. Geef hem geregeld water en je hebt er vele weken plezier van.

Bewaar verse takjes majoraan zoals andere kruiden aan de steel, gewikkeld in een vochtige doek, verpakt in plastic. Zo houd je de kruiden zeker een week goed. Controleer steeds op rotte blaadjes en steeltjes. Eenmaal aangetast, bederft al gauw de hele bos.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

Majoraan komt uit Klein-Azië en heeft zich al vroeg verspreid over het oosten van Azië en het Middellandse zeegebied, vooral Spanje.

Er zijn soorten die gedijen onder kouder omstandigheden. Het aroma van deze soorten is beduidend minder. In ons buurland Duitsland is majoraan zeer geliefd, en verbouwt men er meer van dan van peterselie. De Duitse majoraanteelt vindt plaats ten noorden van de Harz rond Achserleben.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

Voor zover we in Nederland marjolein gebruiken komt dat uit het Frans, waar marjolaine een onuiste interpretatie is van het oudere woord maiorane, dat op zijn beurt weer uit het Latijn komt. Het Latijn kent naast het Middeleeuwse majorana de woorden amaracus en amaracum, verwant aan het Griekse amarakos.

In de 15e eeuw gebruikte men in Nederland het woord majoraan al, in het Middelnederlands komt halverwege de 16e eeuw het woord mayoleine voor.

VERTALING MAJORAAN

engels
marjoram
frans
majorane
italiaans
maggiorana
spaans
mejorana
chinees
mo jiao lan 墨角蘭
kantonees
mak gok laan
 

SOORTEN MAJORAAN

Onderstaande majoraansoorten zijn de belangrijkste als tuinkruid:

ECHTE MAJORAAN

Echte majoraan (Oregano majorana), ook bekend onder de naam Franse tijm vanwege zijn traditionele toepassingen in de Franse keuken (uitensoep, bouquet garni) is de commercieel belangrijkste tijmsoort.

WILDE MAJORAAN

Wilde majoraan (Oregano vulgaris) kennen we onder naam oregano, geliefd in de Italiaanse en Griekse keuken. De smaak van oregano is kruidig, en een beetje zoet.

SYRISCHE MAJORAAN

Syrische majoraan (Majorana syriaca) is populair in het midden-oosten en wordt za'atar genoemd, net als het kruidenmengsel uit de regio. Za'atar is kruidiger dan de Europese majoraan.

TURKSE OREGANO

Turkse oregano (Origanum onites) wordt behalve in Turkije in Griekenland en Sicilië aangetroffen. Deze oregano smaakt minder dan echte oregano, enigszins bitter.

KRETA OREGANO

Kreta oregano (Origanum dictamnus) is een uitgesproken zon- en droogteminnend soort dat vooral op Kreta wordt aangetroffen. Het is een milde oregano.

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

Majoraan bevat veel vitamine C en een hoog gehalte aan essentiële oliën.

SAMENSTELLING PER 100 GRAM
GEDROOGDE MAJORAAN

271
kcal
( 1133,9 kJoule)
12,7
gram
eiwitten
60,6
gram
koolhydraten
4,1
gram
waarvan suikers
7
gram
vet
½
gram
verzadigd
0,9
gram
enkelvoudig onverzadigd
4,4
gram
meervoudig onverzadigd
3230
mg
omega-3
1175
mg
omega-6
VITAMINES
2689
µg
vitamine A
(336% ADH)
0,3
mg
vitamine B1
(27% ADH)
0,3
mg
vitamine B2
(21% ADH)
4,1
mg
nicotinezuur
(26% ADH)
1,2
mg
vitamine B6
(86% ADH)
274
µg
foliumzuur (B9)
(137% ADH)
51,4
mg
vitamine C
(64% ADH)
1,7
mg
vitamine E
(14% ADH)
622
µg
vitamine K
(829% ADH)
MINERALEN
1990
mg
calcium
1,1
mg
koper
82,7
mg
ijzer
1522
mg
kalium
346
mg
magnesium
5,4
mg
mangaan
77
mg
natrium
306
mg
fosfor
4,5
µg
selenium
3,6
mg
zink
 

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Nutritional attributes of herbs | Crop & Food Research Confidential Report No. 1891, L.J. Hedges & CE Lister, april 2007 Etymologiebank marjolein | Etymologiebank.nl (P.A.F. van Veen en N. van der Sijs, Van Dale Etymologisch woordenboek) Nutritionfacts dried marjoram | Nutritiondata.self.com Echte en wilde majoraan | Neêrlands tuin Majoran | Wikipedia (D)