Kruidnagelbasilicum
Kruid (Lamiaceae)
KRUIDNAGELBASILICUM
RECEPTEN
KRUIDNAGELBASILICUM | OCIMUM GRATISSIMUM

KRUIDNAGELBASILICUM

Je zou denken dat de kruidnagelbasilicum (Ocimum gratissimum) een naar kruidnagel ruikende plant zou zijn, maar dat is niet altijd het geval. In West-Afrika bijvoorbeeld gebruikt men het blad als vervanger van limoenblad.

Het is een rechtopgaande, sterk vertakte plant. Hij wordt in Engels ook wel boombasilicum (tree basil) genoemd, omdat de onderzijde vaak verhout is. Hij is groenblijvend. Hij wordt twee tot drie meter hoog en heeft lichtgroene, gezaagde bladeren. De plant draagt 4-6 cm pluimvormige, gele bloemen, soms -zoals in Zuidoost-Azië het hele jaar door. Gecultiveerde planten bloeien tussen de 135eM en 195e dag.

De basilicum groeit op vruchtbare, vochtige bodem, maar kan na de bloei goed tegen droogte. De bladeren worden het liefst voor de bloei geplukt, omdat de kwaliteit van de bladeren met de bloei sterk achteruit loopt.

Het bovengrondse gedeelte van de plant bevat etherische olieën. Er zijn drie chemotyen:

  • het thymol-type, hierin domineert thymol (33-44%) maar ontbreekt eigenol, verantwoordelijk voor de kruidnagelgeur en -smaak;
  • het citral-type, met 65% citral en 25% geraniol een uitgesproken citrus-basilicum, en
  • het eugenol-type, met 50-90% eugenol, maar geen thymol.

Deze enorme verschillen maken het moeilijk om vast te stellen, voor welk gerecht welk type kruidnagelbasilicum gebruikt moet worden. In Nigeria gebruikt men de 'kruidnagel'basilicum in pepersoep bijvorbeeld als equivalent voor limoenblad, duidelijk een basilicum van het citral-type, met anijs- en zoethout-tonen.

De verwarring wordt nog groter wanneer in beschrijvingen de (Afrikaanse) kruidnagelbasilicum en de Indische heilige basilicum met elkaar verward, vermoedelijk doordat de heilige of Thaise basilicum eveneens een kruidnagelsmaak heeft, en in het Engels vaak 'clove scneted basil' wordt genoemd. Volgens de Plantlist zijn het verschillende planten.

GEBRUIK

In West-Afrika worden de blaadjes veelvuldig gebruikt, niet alleen als kruid, maar ook als bladgroente. Deze wordt zowel rauw als gekookt gegeten. Op de Cariben is kruidnagelbasilicum alleen als kruid bekend. De bloemen zijn eetbaar.

AANKOOP EN BEWAREN

De bladeren zijn hier alleen in gedroogde vorm verkrijgbaar. Voor wat betreft het citraltype, kan het blad vervangen worden door serehstengel (bevat ongeveer eenzelfde hoeveelheid citral).

De zaden worden door Vreeken aangeboden onder de benaming basilicumboom. De site geeft niet aan welk chemotype het hier betreft.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

De kruidnagelbasilicum komt van origine voor op het vasteland van Afrika, Madagaskar, het zuiden van Azië en de Bismark archipel.

De plant is genaturaliseerd in Polinesië, Hawaii, West-Indië, Mexico, Panama, Brazilië en Bolivia.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

Het woord basilicum is ontleend aan het Latijnse woord voor vorstelijk 'basilicum', naar het Griekse 'basileus' wat koning, vorst betekent, en dat ook de basis vormt voor het woord 'basiliek'. Het woord Ocimum is afgeleid van het Griekse woord voor 'te ruiken'. Gratissimum betekent 'de aangenaamste'.

VERTALING KRUIDNAGELBASILICUM

engels
clove basil, scent leaf
frans
menthe gabonaise
italiaans
basilico africano
spaans
albahaca de clavo
duits
ostIndischer oder nelkenbasilikum
arabisch
حبق بهيج habq bahij
hindi (india)
ram tulsi of ban tulsi
indonesisch
selasih mekah
vietnamees
hương nhu trắng
chinees
dīngxiāng luólè 丁香罗勒
 

VERTALING IN AFRIKAANSE TALEN

bangangté
 
bassa
 
bini
 
douala
 
edo
ebe-amwonkho
ewondo
 
fon
tchayo
haussa
daidoya
ibibio
ntonng
igbo
nchanwu
itsekeri
 
maka
 
mifi
 
urbobo
 
wolof
 
yoruba
efinrin
 

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

Van kruidnagelbasilicum zijn onvoldoende gegevens bekend.

BRONVERMELDING UPDATE FEBRUARI 2018

Ocimum gratissimum | Useful tropical plants Ocimum gratissimum Lemon basil | India biodiversity portal Ocimum gratissimum | Wikipedia (EN/ES) Ocimum gratissimum | World of agriforestry Lemon basil | Specialty produce Ocimum gratissimum | Inventaire national du patrimoine naturel Ocimum | Plantlist, a working list of all plant species Ocicum, an overview of classifications and relationships | R.Hiltunen en Y. Holm (ed), Basil: The Genus Ocimum, 2005 Harwood academic publishers Amsterdam ISBN 0-203-30377-6 Clove Basil | Specialty produce