top
sustainibility
Arachis hypogaea
Pinda
Arachis hypogaea
Pinda's en pindaproducten op deze site
Arachis hypogaea - pindaplant

Arachis hypogaea

Pindaplant

De pindaplant is de enige eetbare plantensoort van het geslacht Arachis. Het is een bonensoort met peulen die een opmerkelijke ontwikkeling door maken van peul naar 'pelpinda'.

De pindaplant is net als de andere Arachissoorten een kruidachtige, neotropische vaste plant, de enige tetraploïde soort in het geslacht. De plant is afkomstig van een kruising tussen twee wilde pindasoorten, de Arachis duranensis en de Aranchis ipaensis. Er zijn tijdens de domesticatie talrijke landrassen ontstaan. 8)

Hoewel de pindaplant een vaste plant is, wordt hij als eenjarige geteeld. Net als de meeste peulvruchten hebben pinda's wortels die knolletjes bevatten met stikstofbindende bacteriën van het geslacht Rhizobium, die het unieke vermogen hebben om stikstof uit de bodem om te zetten in een voor de plant opneembare vorm. Zo verbeteren pindaplanten de bodemvruchtbaarheid door hun afhankelijkheid van stikstofhoudende meststoffen te verminderen, wat ook leidt tot een betere waterkwaliteit. 7). Bij het verwijderen van plantenresten aan het einde van het groeiseizoen, verwijder dan alleen de bovengrondse delen van de plant en laat de wortels in de grond achter om te vergaan en hun stikstof vrij te geven. De pinda is zelfbestuivend.

De meeste rassen hebben rechtopgaande stelen met aan iedere steel één bloem, soms twee bloemen. Ze zijn geel. De peulen zijn het enig eetbare deel van de plant. Een peul is 2-6 cm lang en bevatten meestal twee zaden, soms slechts één. Tussen de zaden in is de peul ingesnoerd. De peulen groeien ondergronds, vandaar het synoniem aardnoot. De peul rijpt onder de grond. Hij komt daar terecht doordat de geel behaarde stengel - de carpofoor - waaraan hij groeit steeds langer wordt, en onder het gewicht van de peul doorbuigt en zich de grond in 'boort', in een proces dat geocarpie wordt genoemd.

Wanneer de peul niet geoogst zou worden, ontkiemt hij ter plekke. De pinda wordt geoogst door de hele plant te oogsten. Het moment van oogsten kijkt best nauw, want wanneer de pinda te vroeg geoogst wordt, zijn de peulen nog niet rijp, en wanneer ze te laat geoogst worden, zullen de peulen afbreken en in de grond achterblijven. Gemiddeld wordt de pindaplant 120-150 dagen nadat de zaden geplant zijn, geoogst

Pinda-rassen

De pinda is een gecultiveerde soort, met al in een vroeg stadium een groot aantal landrassen. Sindsdien is de verscheidenheid alleen maar groter geworden. De 'runner'-pinda is de meest geteelde pindasoort en wordt op grote schaal gebruikt voor de productie van pindakaas. Virginia-pinda’s hebben de grootste zaden (pinda's) en worden vaak in de schil verwerkt en gebruikt als delicatesse (pel pinda). Spaanse pinda’s hebben kleinere zaden die bedekt zijn met een roodbruin vlies. Ze bevatten meer olie dan andere soorten. Valencia-pinda's hebben drie of meer zaden per peul, bedekt met een felrode schil. Het zijn zeer zoete pinda's die populair zijn als gebrande pinda. 8)

Omgekeerd, dus met de peulen naar boven gericht, moeten de peulen nu drogen. Binnen enkele dagen loopt het oorspronkelijke vochtgehalte van de verse peul, dat 25-50% kan bedragen, tot hoogstens 10% terug. Pas dan kan de pinda opgeslagen worden.

slotregel

Oorsprong en verspreiding

De Arachis komt van oorsprong uit Zuid Amerika, naar men vermoedt uit Brazilië en/of Bolivia. De pinda is voor het eerst verbouwd in een gebied dat zich uitstrekt van Bolivia tot het noordwesten van Argentinië. In Peru zijn pinda's opgegraven die 7.600 jaar oud zijn.

Hoewel het geslacht Arachis zijn oorsprong vindt in de geërodeerde hooglanden van Brazilië, wordt aangenomen dat het belangrijkste oorsprongsgebied van de gecultiveerde Arachis hypogaea het zuiden van Bolivia tot het noordwesten van Argentinië is. 7)

De Spanjaarden hebben de pinda bij hun ontdekkingsreizen op een markt in Tenochtitian (het huidige Mexico-city) aangetroffen. De bevolking daar sprak Nahuati, en noemde de pinda tlalcacahuatl, een naam die nog altijd door klinkt in het Castilliaans-Spaanse cacahuete en het Franse cacahuète. De Spanjaarden en de Portugezen zorgden voor de verspreiding via hun handels- en missieposten overal ter wereld, in Afrika, Azië en andere delen van Amerika.

Taalkundige aspecten, etymologie

Nomenclatuur

De Arachis is zo genoemd omdat de schil van de peul is overtrokken met een patroon dat kennelijk deed denken aan een spinnenweb. Arachiden zijn spinachtigen, het Griekse woord waarvan het woord via het latijn is afgeleid, arachné, betekent zowel spin als spinnenweb. Deze Arachis hypogaea werd in 1753 door Carl Linnaeus beschreven in zijn Species Plantarum. De soortnaam hypogaea betekent ‘onder de grond’ en verwijst naar het feit dat de peulen met de eetbare zaden onder de grond groeien.

Benamingen in diverse talen

engels
peanut
frans
cacahuète
italiaans
arachidi
spaans
cacahuate
duits
erdnuss
hindi (india)
 
indonesisch
kacang tanah
japans
pīnattsu ラッカセイ
vietnamees
lạc
chinees
huā shēng 花生
kantonees
faa sang
 

Duurzaamheid

De in ons land verkrijgbare pinda's komen voor het merendeel uit Argentinië maar de meeste biologische pinda's komen uit China. Ook de biologische pinda's onder Fairtrade-label. In Shandong teelt men de pinda's op traditionele wijze volgens de zonnekalender, kleinschalig, waarbij de pinda's met de hand geplukt worden.

Argentinië levert een hoogwaardige kwaliteit pinda, zowel qua kleur en smaak, als qua duurzaamheid. Dit is voornamelijk te danken aan het gunstige klimaat voor de teelt van pinda's en de vruchtbare grond. Hoewel Argentinië en de Verenigde Staten algemeen worden beschouwd als voorlopers op het gebied van duurzame pindateelt, is de teelt in de Verenigde Staten is zeker nog niet duurzaam. Biologische teelt is er nog nauwelijks, behoudens in de zuidelijke staten.

Er is een task force opgezet vanuit de American peanut council die heeft onderzocht hoe de productie en de keten verbeterd kunnen worden. De pindateelt in de noordelijke staten vindt gedeeltelijk in kassen plaats, en verbruikt veel energie, de open teelt in de zuidelijke staten vraagt nauwelijks energie, maar veel irrigatie.

Pinda's met het Rx-label (Peanut Disease Risk Index) 9) zijn afkomsig van pinda-teelt waar eerste voorzichtige stappen zijn gemaakt, op ieder duurzaamheidsvlak, behalve de ziektebestrijding (nog). Eigenlijk zouden ook de pindaboeren wisselteelt moeten toepassen, hun akkers afwisselend twee of drie jaar gebruiken voor pindateelt en een andere teelt. Maïs zou dat zijn. Het gebeurt nauwelijks. Wel wordt de pindaplant veredeld om hem minder vatbaar te maken voor ziekten.

Maar voor de bestrijding van schimmels gebruiken pindaboeren in de VS gemiddeld nog altijd volop bestrijdingsmiddelen en ontsmettingsmiddelen, al zullen ze het gebruik meer afstemmen op de noodzaak, ook uit kostenbeheersing. Eén van die ontsmettingsmiddelen is Aldicarb, dat in ons land niet wordt toegelaten. Vandaar de belangstelling vanuit de Nederlandse importeurs voor de Chinese pinda.

Bronvermelding update april 2026

1 Peanut | Wikipedia (EN/NL/FR) 2 Peanut facts | The peanut institute 3 Peanuts, oil-roasted, nutritionfacts (voedingswaarde) | Nutritiondata op Self.com (link verouderd, tabellen door Self opgeheven - zoek brongegevens op de USDA-site : https://fdc.nal.usda.gov/food-search ) 4 History of peanutbutter | W. Shutleff, Origin and Early History of Peanut Butter (1884-2015) Soycenter 5 De Zoeker | Molendatabase 6 Calvé en andere merken worden Amerikaans | NOS, geraadpleegd op 21 april 2026 7 Peanut Growth and Development: From Fertilization to Mature Pod | Shyam Tallury, Mylee Mobley, Charles E Simpson, Peanut science 8 An overview for cultivated peanut species | PGR Peanut genome resource 9 Arachis hypogaea | Extension gardener - North Carolina plant toolbox