Peulvruchten
Groente (Fabaceae)
De vlinderbloemenfamilie
DE FABACEAE-GESLACHTEN OP DEZE SITE
LUPINE - LUPINES

PEULVRUCHTEN (FABACEAE)

Een peul is een eiwitrijke vrucht die bestaat uit één vruchtblad dat bij rijpheid opengaat aan beide zijden. Peulen zijn het exclusieve kenmerk van de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae), die voorheen de 'peulachtigen' (Leguminosae) werd genoemd. Dit hoofdstuk op de site beschrijft niet alleen de leden van de vlinderbloemenfamilie waarvan de peulen of zaden worden gegeten, maar ook de plantensoorten waarvan andere gedeelten als voedsel worden gebruikt.

Alle leden van deze familie hebben peulen. Buiten deze familie komen peulen niet voor. De bekendste peulen zijn meerzadig, maar er bestaan ook eenzadige peulen. Over het algemeen wordt de term "peulvrucht" gebruikt voor de zaden uit peulen, zoals erwt, linze, tuinboon, etc. Sommige peulen worden in hun geheel gegeten, zoals peultjes en sperziebonen.

De vlinderbloemenfamilie is een uitgebreide familie met 236 geslachten en meer dan 2500 plantensoorten. Sommige geslachten bevatten maar een enkele plantensoort, soms zelfs maar één, zoals de kikkererwt (Cicer), andere geslachten zijn zeer uitgebreid, zoals de lupine (Lupine).

Zoals gezegd zijn de peulen een gemeenschappelijk kenmerk, maar van een aantal plantensoorten in de vlinderbloemenfamilie worden niet alleen de peulen, of worden de peulen zelfs helemaal niet gegeten, zoals de kudzu, waarvan niet de peulen maar de bloemen en de wortels (als bindmiddel) voor consumptie gebruikt worden.

NEDERLANDSE PEULVRUCHTEN - SPECIALS

Achter de prominente plaats die ons land in neemt in de veredeling van peulvruchten, schuilt een rijke historie.

Terwijl we apentrots zijn op onze bonen, lijken we ons te schamen voor het gebruik van gedroogde bonen als de groene erwt en de spliterwt.

ITALIAANSE PEULVRUCHTEN - SPECIALS

Italë is behalve het pasta-land bij uitstek, een land met een rijke bonentraditie. Veel bonensoorten dragen niet voor niets Italiaanse namen

In Italië is de 'boon' niet weg te denken uit de keuken. Dat is al het geval sinds de Romeinen. Onder hen genoten peulvruchten een bijzondere status. Zo vernoemde de Romeinse familie Cicero zich naar de kikkererwt (Cicer), terwijl de vooraanstaande families Fabius en Lentulus hun naam respectievelijk ontleenden aan de tuinboon (Faba) en de linze (Lens).

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

Veel soorten uit de vlinderbloemenfamilie kennen een symbiose met bacteriën die op de wortelknollen leven, Deze bacteriën zijn in staat om (di)stikstof uit de lucht te binden, waardoor de ppnaten geen of veel minder meststoffen nodig hebben om te groeien, en waardoor ze ook veel meer eiwitten produceren dan andere planten.

Eén van die eiwitten is lectine, die je ook aan treft in tomaten, noten en aardappelen en fruit, en in pinda's, zelf ook een peulvrucht. Eiwitten maak je ze beter verteerbaar door ze te verhitten, en in het geval van lectines schakel je daar mee de negatieve effecten uit.

Het Voedingscentrum geeft aan dat lectines (er zijn veel soorten van) de werking van de darmen kunnen ontregelen, uiteindelijk in ernstige mate en zelfs nierschade ten gevolge hebbende. Het adviseert om die reden rauwe bonen na ze - minstens vier uur - geweekt te hebben minimaal 10 minuten te koken.

In zijn algemeen is een kooktijd van 10 minuten voor bonen voldoende, ook voor verse bonen. Koken in water verdient de voorkeur boven stomen, en slowcooking (bij temperaturen ruim onder het kookpunt) is sowieso geen aanrader voor de bereiding van bonen.

Omdat de hoeveelheid lectine in jonge bonen gering is, kun je deze minder gaar eten dan oudere bonen, en zelfs rauw. Denk daarbij aan sperzieboontjes, peultjes en (jonge) doperwtjes.

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Fabaceae | USDA National resources conservation service, databse