Flespompoen
Groente (Cucurbita)
FLESPOMPOEN
 
FLESPOMPOEN | CUCURBITA MOSCHATA BUTTERNUT

FLESPOMPOEN

De flespompoen Cucurbita moschata is een variëteit van de muskaatpompoen. De smaak is zoet, nootachtig. Hoe rijper de vrucht, hoe zoeter

De schil is geel, sommigen noemen het terracotta, maar het is eerder de kleur van gele klei. het vruchtvlees is oranje.

Voor wie het niet meer begrijpt, het woord flespompoen wordt zowel gebezigd voor de vaasvormige muskaatpompoen waar deze pagina aan gewijd is, als voor de kalebas, in dit verband niet de soortnaam, maar de naam van de pompoensoort Lagenaria vulgaris, die al sinds mensenheugenis vooral wordt gebruikt voor het transport van vloeistoffen, en die in het Engels bottle gourd wordt genoemd, waar 'onze' flespompoen in het Engels butternut squash heet.

De Afrikaanse flespompoen, de Lagenaria siceraria, lijkt op de flespompoen, maar is vooral bekend is als siervrucht.

KOPEN EN BEWAREN POMPOENEN

De schil van de pompoen wordt tijdens de groei dikker en stugger. Voor een bereiding waarbij de pompoen niet wordt geschild, gebruik je daarom het liefst kleine, nog onvolgroeide exemplaren. Een rijpe pompoen (winterpompoen) herken je door er op te kloppen. Wanneer je op de schil klopt, moet je een hol geluid horen. De schil moet bovendien zo hard zijn, dat wanneer je er met een vinger in prikt, de schil niet mee geeft.

Winterpompoenen zijn, afhankelijk van de soort en de kwaliteit, twee tot zes maanden bij pakweg 10° - 15°, niet in de koelkast. In de kelder bijvoorbeeld. Zorg er dan wel voor dat de pompoen rijp, onbeschadigd en schoon is en dat de steel er nog aan zit. Een flink stuk steel liefst, zo'n 5 cm. Deze droogt in en "verkurkt". Een korte steel of een steelloze pompoen is gedoemd te bederven. Je zou kunnen zeggen dat de steel de kurk op het vruchtvlees is.

Wanneer de bewaarruimte vochtig is, is het aan te raden om de pompoenen met olie in te smeren.

Zomerpompoenen zijn beperkt houdbaar, reken gemiddeld op 3-5 dagen, mits bewaard in de koelkast.

DE BEREIDING

De flespompoen wordt geschild en van zijn zaden ontdaan, en wordt in de regel gekookt of gegrild. Voor het grillen wordt de pompoen gehalveerd en met de open zijde naar beneden op bakpapier gelegd. Tevoren wel lichtjes met olie insmeren.

In Italië gebruikt men het vruchtvlees van onrijpe flespompoen zoals courgette, bijvoorbeeld in frittata of als vulling voor ravoli, en rijp als een pompoen (in soep bijvoorbeeld). De bloemen worden net als courgettebloemen gegeten, ze zijn echter veel groter. In Frankrijk wordt de flespompoen vaak in bisque gebruikt, een schaaldiersoep.

BEREIDINGSTIJDEN (KOOKTIJDEN)

roerbakken
2-5 minuten
stomen
ca 3 minuten

OORSPRONG EN VERSPREIDING

De butternut squash is van Amerikaanse origine en maakte furore tijdens de Tweede wereldoorlog, in 1944.

Hoewel sommige bronnen het ontstaan van de pompoen bij de Inca's legt, is de lezing dat hij is ontwikkeld door ene Charles Leggett zeer aannemelijk. Die ontwikkeling begon bij de croockneck squash, een onhandelbare pompoen, vergelijkbaar met de tromboncino, toen en nog altijd heel geliefd bij de Amish. Legett zocht naar een pompoen die handelbaarder was, en niet zo groot. Al gauw had hij een veld vol van de nieuwe handzame butternut squash op de velden bij zijn huis in Stow.

Toen brak de Tweede wereldoorlog uit, Legett ging de boer op met zijn pompoen. Het werd een hit, en hij moest een naam bedenken. Hij vernoemde de pompoen naar het Waltham Field station waar hij de pompoen voor het eerst presenteerde, de Waltham butternut squash, 'smooth as butter and sweet as a nut'.

Volgens 'kenners' zou de Gooseneck smakelijker zijn dan de butternut-versie.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

Aan zijn nootachtige smaak dankt hij zijn Engelse benaming butternut squash aan de butter-nut, niet de boterbloem die zo heet, maar de witte walnoot, een Noord-Amerikaanse boom. De Italiaanse benaming trombetta dankt hij aan de gelijkenis met een trompet, een variant op de tromboncione, de al genoemde veel grilliger gevormde croockneck.

VERTALING FLESPOMPOEN

engels
butternut squash
frans
courge musqué
italiaans
zucchini trombetta
spaans
calabaza moscada
chinees
nan gua 南瓜
kantonees
naam gwa
 

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

Pompoen is calorie-arm. Het bevat geen verzadigde vetten of cholesterol en is een rijke bron van voedingsvezels, anti-oxidanten (foliumzuur), mineralen en vitaminen. Past zeer goed in een cholesterolverlagend dieet.

SAMENSTELLING PER 100 GRAM
RAUW PRODUCT

45
kcal
( 188,3 kJoule)
1
gram
eiwitten
11,7
gram
koolhydraten
2,2
gram
waarvan suikers
0,1
gram
vet
26
mg
omega-3
16
mg
omega-6
VITAMINES
3543,7
µg
vitamine A
(443% ADH)
0,1
mg
vitamine B1
(9% ADH)
1,2
mg
nicotinezuur
(8% ADH)
0,4
mg
pantotheenzuur
(7% ADH)
0,2
mg
vitamine B6
(14% ADH)
27
µg
foliumzuur (B9)
(14% ADH)
21
mg
vitamine C
(26% ADH)
1,4
mg
vitamine E
(12% ADH)
1,1
µg
vitamine K
(1% ADH)
MINERALEN
48
mg
calcium
0,1
mg
koper
0,7
mg
ijzer
352
mg
kalium
34
mg
magnesium
0,2
mg
mangaan
4
mg
natrium
33
mg
fosfor
½
µg
selenium
0,2
mg
zink
 

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Plant database | The plantlist, Royal Botanic Gardens, Kew and Missouri Botanical Garden Know what you eat butternut squash | Nutritiondata.self.com Butternut squash | Wikipedia (EN) Familiart squash | Apple country living