Dosakaya
Inmaakmeloen (Cucumis melo)
Dosakaya
 
DOSAKAYA | CUCUMIS MELO SUBSP AGRESTIS VAR CONOMON

DOKASAYA

De Dokasaya of dokasai is een meloen van het type agrestis. Hij wordt ook wel Madras 'komkommer' genoemd, ondanks zijn meloenvormige verschijning. De botanische naam is Cucumis melo subsp agrestis var conomon.

 Voor veel komkommerachtigen geldt dat er dispuut is over de juiste botanische indeling, zo ook is dat het geval met de dokasaya, die vaak als Cucumis sativus (komkommer) wordt benoemd, misschien ook wel omdat de Hindi-benaming ook wordt gebruikt voor komkommers in het algemeen.

De dosakaya is nauw verwant met Zuid-Afrikaanse meloensoorten van het type agrestis of conomon. Deze worden de kleinzadige inmaakmeloenen genoemd.

De dokasaya is een eenjarige kruipende plant, die van juli tot september bloeit. De (gele) bloemen zijn eenhuizig, mannelijk of vrouwelijk. Beide geslachten komen soms voor op dezelfde plant, en worden door insecten bestoven. Een plant wordt hoogstens 1,5 meter lang, groeit op de grond, maar laat zich ook leiden. De bladeren zijn hartvormig en worden evenmin als de bloemen gegeten.

De vrucht is rond tot ovaal, 10-15 cm lang. Tijdens de groei vervaagt de groene kleur, aanvankelijk streepvormig, later in vlekken. Uiteindelijk treedt de goud-gele kleur op de voorgrond. Het vruchtvlees is licht van kleur en vormvast en heeft weinig smaak, hoewel er sprake is van een voor komkommerachtigen licht 'zuurtje'. Het suikergehalte van de dokasya is voor een meloen zeer laag.

GEBRUIK

Dokasaya is een kookvrucht bij uitstek, en hij wordt dan ook zelden als handfruit gegeten. Zijn bescheiden smaakpalet maakt hem zeer geschikt voor gebruik in gerechten met wel een uitgesproken smaakpalet. Beroemde gerechten waarin dokasaya wordt verwerkt zijn dosakaya pappu, een sambar (soep) en Dosa avakai, een pickle. De vrucht wordt geschild.

VERKRIJGBAARHEID

De dokasaya is het hele jaar door verkrijgbaar, met een piekaanbod aan het einde van de herfst en gedurende de wintermaanden.

BEWAREN

Houd onrijpe meloen buiten de koelkast om na te rijpen, maar bewaar rijpe meloenen hoogstens drie dagen, tenzij in de koelkast. Bij 5-10° is een meloen enkele weken houdbaar, mits heel.

Een eenmaal aangesneden meloen moet je in de koelkast bewaren, hoogstens drie dagen. Scherm een aangesneden meloen af door het snijvlak af te dekken met plastic folie. Wanneer je de meloen fijn snijdt, zal hij vrij snel vocht los laten; de smaak gaat snel achteruit. Houd gesneden meloen hoe dan ook koel.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

De Dokasaya komt uit het zuiden van India, de staten Tamil Nandu, Andhra Pradesh en Karnataka.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

In India is de dokasaya-meloen onder lokale benamingen bekend, naast dokasaya (Hindi) bijvoorbeeld southekayi (Mangalore), beide eveneens komkommer betekenende. De naam Madras komkommer stamt uit de tijd van de Britse overheersing.

VERTALING DOSAkAYA

engels
madras melon
frans
 
italiaans
 
spaans
 
duits
 
hindi (india)
dosakaya
indonesisch
 
japans
 
vietnamees
 
chinees
 
kantonees
 
 

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Madras cucumber: Finding the origins of this South Indian vegetable | V. Balachander, Dec 2012 The Economic Times Dokasaya | Flowers of India Dosakai | Specialty produce Diversification and genetic differentiation of cultivated melon | K. Tranaka e.o. Jun 2013, Breed science, 2013 63(2) pp 183-196