Asam gelugur
Vrucht (Clusiaceae)
ASAM GELUGUR
Recepten
ASAM GELUGUR
ONDER: ASAM KEPING

DE ASAM GELUGUR

De asam gelugur (Garcinia atroviridis) is een boom die groeit in tropische regenwouden, en verwant is aan de mangosteen. De vrucht met dezelfde naam is zuur, in tegenstelling tot de bladeren die een zoete smaak hebben.

De boom heeft een grijze bast en wordt zo'n 10 meter hoog. De ovale bladeren zijn donkergroen, de scheuten rood. Wanneer de scheuten gekookt worden kleuren ze groen. De bloemen hebben gele bloemblaadjes met rood. Onrijpe vruchten zijn helder groen en kleuren geel tijdens de rijping. De vrucht heeft een dozijn of meer harde zaadjes en smaakt zuur. Het gewicht van een vrucht kan uiteenlopen van 100 tot 6/700 gram.

De asam gelugur is een lid van de Hertshoornfamilie (Clusiaceae), die enige honderden soorten omvat, waaronder de mangistan (mangosteen), de moendoe en de Amerikaanse mammi-appel. Deze plantenfamilie is inheems in Azië, Australië, tropisch en zuidelijk Afrika en Polynesië. Gewoonlijk worden de planten in dit geslacht sapbomen genoemd of mangistans (die ook specifiek kunnen verwijzen naar de paarse mangosteen) of aapvruchten.

De oogst vindt plaats met behulp van lange bamboestokken waaraan een mes is bevestigd. Slechts sporadisch klimt men de boom in om de vruchten te oogsten. In Maleisië oogst men de onrijpe vruchten vooral om er asam keping van te maken, dat men gebruikt als smaakmaker in curries (in plaats van tamarinde) en in visdressings. Daartoe snijdt men de vruchten in dunne schijfjes en droogt deze een week of langer in de zon.

GEBRUIK

De vrucht wordt vooral gebruikt als zuur in gerechten, vergelijkbaar met het gebruik van tamarinde of azijn. Dat gebeurt in de vorm van sap of de gedroogde 'asam keping'. De jonge rode scheuten worden rauw of geblancheerd gegeten, bijvooebeeld in rijstgerechten. Met de jonge vruchten worden ook sambals gemaakt.

VERKRIJGBAARHEID

Voor zover bekend is de asam gelugur niet in ons land verkrijgbaar.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

De asam gelugur komt van oorsprong voor in de regenwouden van Maleisië. Van daar is hij verspreid over de Indonesische archipel, naar Thailand, de Philippijnen en India.

Op de foto een prachtige bronzen mangosteen-doos.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

Het woord 'asam' is bahasa (de Indonesische taal) voor 'zuur'.

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

Asam gelugur bevat citroenzuur, wijnsteenzuur, appelzuur, ascorbinezuur, hydroxycitroenzuur, flavonoïden, vezels, vitaminen en mineralen. Ook het blad is rijk aan vitaminen en mineralen.

Het actieve bestanddeel in de vrucht is het zuur 1,2- dihydroxypropaan - 1 ,2,3 - tricarbonzuur. Op de jaarlijkse bijeenkomst van het American College of Nutrition in 2005 is gemeld dat dit zuur (in een diermodel) dezelfde bloedglucose-regulatie gaf bij de helft van de gebruikelijke insuline-dosering.

Het is verwerkt in een voedingssupplement dat in 2010 in de handel is gebracht onder de naam Leptisol, en dat wordt gebruikt in een dieet om af te vallen.

SAMENSTELLING PER 100 GRAM RAUW PRODUCT

51
kcal
( 213,4 kJoule)
½
gram
eiwitten
12,2
gram
koolhydraten
½
gram
vet
0,1
gram
verzadigd
0,2
gram
enkelvoudig onverzadigd
0,1
gram
meervoudig onverzadigd
VITAMINES
76,7
µg
vitamine A
(10% ADH)
0,4
mg
nicotinezuur
(3% ADH)
0,1
mg
pantotheenzuur
(2% ADH)
0,1
mg
vitamine B6
(7% ADH)
14
µg
foliumzuur (B9)
(7% ADH)
14
mg
vitamine C
(18% ADH)
MINERALEN
11
mg
calcium
0,1
mg
koper
0,7
mg
ijzer
47
mg
kalium
16
mg
magnesium
15
mg
natrium
11
mg
fosfor
0,6
µg
selenium
0,1
mg
zink
 

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Garcinia atroviridis (asam gelugur) | Wikipedia (EN) Garcinia atroviridis (asam gelugur) | Wikipedia (MS) Garcinia atroviridis (asam gelugor) | Fruitipedia