Calamondin
Citrus mitis
CALAMONDIN
RECEPTEN MET CALAMONDIN
CALAMONDIN MET SCHILLEN | CITRUS MITIS

CALAMONDIN

Calamondins zijn citrusvruchtjes die op het eerste gezicht doen denken aan limoenen. Ongeveer even groot en gewoonlijk met een gele of geelgroene schil. Die is even dun als die van een limoen, maar pelt gemakkelijker, en de smaakt verrassend zoet.

De calamondin (Citrus mitis of madurensis) is een van origine doornige, groenblijvende plant die 2 tot 7,5 meter hoog wordt. De calamondin is diepwortelend en vertakt laag bij de grond. Wanneer de plant wordt geteeld is dat vaak op een onderstam en heeft hij weinig tot geen dornen.

Wanneer de calamondin rijpt, wordt de schil oranjerood, en toont de vrucht zijn ware 'mandarijnengezicht'. Het is een hybride van de mandarijn (Citrus reticulata) en de kumquat (Citrus japonica)

De plant is hermafrodiet, en bestuift zichzelf. De bloemen staan solitair, paarsgewijs of gedrieën aan het uiteinde van de twijgjes van de dicht vertakte struik. De ovale bladeren zijn sterotyp voor een citrusblad: glanzend groen aan de bovenzijde en mat en geelgroen aan de onderzijde. Ze zijn heel aromatisch.

De vrucht is rond, enigszins afgeplat en heeft een doorsnede van gemiddeld 5 cm. Hij bevat een gering aantal, kleine zaadjes. De olieklieren op de schil zijn duidelijk zichtbaar, en geven de schil een gespikkeld uiterlijk. De vruchtsegmenten (partjes) zijn moeilijk, zeg maar niet van elkaar te scheiden.

De schil van een vers geplukte vrucht bevat veel etherische olieën, waaronder 0,15% ascorbinezuur, en smaakt verrassend zoet voor de voor de overige vrij zure vrucht.

VERKRIJGBAARHEID EN AANKOOP

De vrucht is in ons land niet verkrijgbaar, tenzij uit eigen teelt. De plant is goed houdbaar in ons klimaat doordat ze vaak op de redelijk koudebestendige onderstam van de Citrus trifoliata zijn geënt. Het is raadzaam om de plant 's winters binnen te zetten.

GEBRUIK

De vrucht wordt zelden als handfruit gegeten, maar verwerkt tot sap dat net citroen- en limoensap ook in de keuken gebruikt. Het sap wordt veelal van de nog onrijpe vrucht gemaakt, door deze te persen. Verwijder de zaden, en voeg suiker toe. Een verhouding van 3 delen suiker op 4 delen sap geeft een sap van 60° Brix.

Calamansi is goed te combineren met kwark en yoghurt, en in de patisserie.

BEWAREN

Net als mandarijnen zijn calamondins beperkt houdbaar, hoogstens 2 weken. De de optimale bewaartemperatuur van 9-10° is het vochtverlies na 2 weken slechts 5-6%. Bij kamertemperatuur is de vrucht na 2 weken uitgedroogd en vaak ook beschimmeld.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

De calamondin is vermoedelijk net als veel mandarijnhybriden afkomstig uit China en in Indonesië en op de Philippijnen geïtroduceerd.

De vrucht is vooral op de Philippijnen erg populair, en al vroeg beschreven. De commerciële teelt is geconcentreerd op de Philippijnen. Het is één van de meest verkochte citrusplanten (sierplant).

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

VERTALING CALAMONDIN

engels
calamondin, musk lime
frans
oranger d'appartement
italiaans
 
spaans
calamondina, calamansí
duits
calamondinorange
arabisch
 
turks
 
hindi (india)
hazara
indonesisch
jeruk kalamansi, jeruk kastoori
vietnamees
 
japans
tôkinkan, shikikitsu
chinees
 
 

DE ANATOMIE VAN DE VRUCHT

De schil is de buitenste beschermende laag van de vrucht en heeft veel smaak. Hij bevat klieren die een geurige olie afgeven. Als de schil wordt gebogen, barsten deze olieklieren open en geeft de schil zijn olie vrij.

Onder de schil zit een bittere witte onderschil die veel pectine bevat. Dit sponsachtige witte weefsel heeft een licht bittere smaak, en wordt met de schil verwijderd en wordt niet rauw gegeten. De onderschil zorgt ervoor dat het vruchtbeginsel, dat bestaat uit 6-10 compartimenten, wordt beschermd en niet uit droogt. Ieder compartiment bestaat uit vrucht en zaadjes, omhuld door een sterk membraan.

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

Er zijn relatief weinig data die betreking hebben op de voedingswaarde en samenstelling van de calamondiun. Onderstaande gegevens zijn afkomstig uit verschillende bronnen, en daarom niet betrouwbaar.

SAMENSTELLING PER 100 GRAM RAUW PRODUCT

38,0
kcal
(159,1 kJoule)
0,9
gram
eiwitten
3,3
gram
koolhydraten
-
gram
waarvan suikers
1,7
gram
vezels
2,4
gram
vet
VITAMINES
18,9
µg
vitamine A
(0% ADH)
7,3
mg
vitamine C
(9,1% ADH)
MINERALEN
8,4
mg
calcium
37,0
mg
kalium
0,1
mg
fosfor

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Ponkan | Wikipedia (EN) Horticultural varieties of citrus | R. Hodgson, 1967 The citrus industry Citrus japonica Thunb | Plantlist, a working list of all plant species Calamondin | Citrus variety collection Calamondin | Morton, J. 1987 Fruits of warm climates pp 176–178 New Crop Purdue university, West Lafayette US