Cactusvijg
Opuntia (Cactaceae)
Cactusvijg
De opuntia
WILDE CACTUSVIJG | OPUNTIA FICUS INDICA
SCHILLEN VAN EEN CACTUSVIJG

OPUNTIA CACTUS (CACTUSVIJG)

De Opuntia is een vijgdragende cactus die groeit in het Middellandse zeegebied, zoals in Marokko, Spanje en Portugal, in Latijns-Amerika en in Zuid-Afrika. Behalve de vijg worden ook de stengels van de cactus gegeten, de nopales (enkelvoud: nopal).

De opuntia is de belangrijkste geslacht van de onderfamilie Opuntoideae van de Cactaceae. Deze onderfamilie onderscheidt zich onder meer door de segmentatie van de stengels en de eigenschap de vlijmscherpe stekels los te laten. Terwijl de meeste cactussen tegen de verdrukking doorgroeien, ook in periode van ernstige droogte, nemen Opuntoiden dan gas terug. Van de Opuntia zijn minstens 300 soorten bekend, struikvormige en boomvormige, over de hele wereld. Een verschil van de Opuntia ten opzichte van de Cholla is de stengelvorm, rond en plat tegenover cylindrisch. De cholla is bovendien beter tegen droogte bestand dan de Opuntia.

De bekendste en meest verbreide Opuntia-soort, de Opuntia ficus-indica is een tot 5 meter hoge, vertakte plant, die vooral wordt verbouwd om zijn grote, zoete vruchten. De plant bloeit op het halfrond van mei tot de vroege zomer en draagt vruchten in augustus. Deze zijn rijp in oktober.

De vrucht van de Opuntia wordt in ons land cactusvijg, woestijnvijg of vijg van Barbarije genoemd. De vruchten zijn rijp zodra de groene bedoornde vruchten geel of rood verkleuren. De smaak is zoetig, soms aan de zure kant. Men eet de zaadjes/pitjes mee op. De vrucht is vergelijkbaar met die van de cholla..

BEHANDELING EN BEREIDING

Cactusvruchten worden op zijn Engels "prickly pears" genoemd. De scherpe naalden zijn een waarschuwing: behandel ze omzichtig. De kleine doorns hebben weerhaakjes en kunnen bij mensen een geïrriteerde huid veroorzaken.

Een goede manier om een cactusvijg te eten zonder je te prikken aan de scherpe doorns is de volgende: prik de vrucht op een vork en leg de vrucht daarmee op een bord. Snijdt nu met een scherp mes de beide uiteinden af en de schil in de lengterichting in. Vervolgens rol je de schil af door de vijg met de vork te draaien. Zie afbeeldingen.

De vrucht wordt vooral rauw gegeten, maar ook in bereidingen. In Mexico maakte men duizenden jaren geleden al een alcoholische drank van de vrucht, de colonche. Ook op Sicilië maakt men drank van de vrucht, een likeur met de naam 'fidoci'.

VERKRIJGBAARHEID

De cactusvrucht wordt in ons land ingevoerd vanuit het Middellandse Zeegebied, vooral Marokko, Portugal en Spanje, en in mindere mate vanuit Latijns-Amerika en Zuid-Afrika. Ze zijn vrijwel het hele jaar verkrijgbaar op markten en in mediterrane winkels (marokkaanse specialiteitenzaken).

OORSPRONG EN VERSPREIDING

De Opuntia ficus-indica komt van oorsprong uit Mexico, waar hij onder meer in de Sonora groeit. Hij groeit inmiddels over het hele Amerikaanse continent, van het zuiden van Canada tot de zuidpunt van Zuid-Amerika, maar ook buiten het Amerikaanse continent.

De Spanjaarden en Portugezen namen de plant mee naar het Middellandse zeegebied, waar hij nu vrij algemeen is, net als in Zuid-oost Azië, waar de cactus op grote schaal verbouwd wordt.

Voor de Spanjaarden waren meer nog dan de vruchten de cochenilles van belang die zich met de vruchten voeden. Cocheniles zijn insecten die zichzelf tegen roofdieren beschermen met een slecht smakende, karmozijn-kleurige stof. Die stof werd gebruikt om kleding te verven. daartoe worden de insecten vermalen. De kleurstof, die door de bewoners van de Nieuwe wereld gebruikt werd, was in Europa schaars en onbetaalbaar, behalve voor de vorstenhuizen, die er hun karmijnrode gewaden mee maakten, en die de oorsprong van de kleurstof lang geheim wisten te houden.

Omwille van deze kleurstof is de Opuntia in landen als India en Ceylon, Zuid-Afrika en Australië terecht gekomen. In de meeste gevallen overleefde de cochenille de verhuizing niet en werd de cactus een plaag. In de loop van de 19e eeuw kwamen andere goedkopere kleurstoffen op de markt, maar nog altijd is er in Mexico bijvoorbeeld een aanzienlijke cochenille-industrie omdat de kleurstof één van de weinige natuurlijke rode kleurstoffen is die vrij van kankerverwekkende stoffen is.

VERTALING CACTUSVIJG

engels
prickley pear
frans
 
italiaans
 
spaans
tuna
duits
 
hindi (india)
 
indonesisch
 
japans
 
vietnamees
 
 

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

SAMENSTELLING PER 100 GRAM
RAUW PRODUCT

41
kcal
(171,7 kJoule)
0,7
gram
eiwitten
9,6
gram
koolhydraten
0,5
gram
waarvan suikers
0,1
gram
vezels
0,1
gram
vet
0,2
gram
verzadigd
23
mg
omega-3
186
mg
omega-6
VITAMINES
12,9
µg
vitamine A
(1,6% ADH)
0,1
mg
vitamine B2
(7,1% ADH)
0,5
mg
nicotinezuur
(3,1% ADH)
0,1
mg
vitamine B6
(7,1% ADH)
6
µg
foliumzuur (B9)
(3% ADH)
14
mg
vitamine C
(17,5% ADH)
MINERALEN
56
mg
calcium
0,1
mg
koper
0,3
mg
ijzer
220
mg
kalium
85
mg
magnesium
5
mg
natrium
24
mg
fosfor
0,6
µg
selenium

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Opuntia | Wikipedia (EN) Genus Opuntia | Arizone-Sonora desert Museum Opuntioideae | Wikipedia (EN/ES)