

De radicchio Castelfranco is een kruising van de Radicchio di Treviso en Endivia scarola (andijvie, Cichorium endivia var. latifolium). Hij is tegen het einde van de achttiende eeuw ontwikkeld. Aanvankelijk was het een radicchio als andere radicchio's, maar gaandeweg werd het de gestileerde radicchio die we nu kennen als de 'rosa che si mangia' , de eetbare roos.
Het zaaien en uitplanten moet plaatsvinden tussen juni en augustus, terwijl de oogst begint op 1 oktober. Het proces van oogst tot het uiteindelijk product is zeer arbeidsintensief. In het laatste stadium bijvoorbeeld worden de donkere bladeren verwijderd en de 'bleke delen' gemodelleerd tot de bloemvorm. Alleen het hart wordt gebruikt. Forceren, ook bleken genoemd, is een techniek waarbij de plant verstoken van daglicht van binnenuit nieuwe bladeren vormt die geen of bijna geen chlorofylpigmenten bevatten, waardoor de veelkleurigheid van de bladschijf tot zijn recht komt, de bladeren hun vezeligheid verliezen en knapperig worden. Bovendien tempert dit forceren de bitterheid. Een techniek die we ook kennen van de teelt van witlof en andijvie.
Bij de witlofteelt worden de penwortels (pennen) met grond afgedekt, bij andijvie de krop met een bleekpot, bij deze radicchio worden de kroppen op het veld afgedekt met zeil.
De productie is sinds 1996 beschermd met het Europees IGP-label - Indicazione Geografica Protetta. De teelt van deze beschermde soort vindt plaats in meer dan vijftig gemeenten in de provincies Treviso, Padua en Venetië. Op de teelt wordt toegezien door het Consorzio tutela Radicchio Rosso di Treviso IGP e Radicchio Variegato di Castelfranco.
De in het donker gevormde nieuwe bladeren zijn 'bleek' en dun, en hebben een knapperige textuur. Ze zijn licht gekruld en vertonen gelijkmatig over het hele oppervlak verspreide adertjes en vlekjes die in kleur variëren van wijnrood tot violet en lichtpaars,. De smaak is licht zoet, soms aangenaam bitter.
De bleekgele tot bleekgroene radicchio Castelfranco variegato Fior di Maserà (bloem van Masera) is tussen 1860 en 1870 ontwikkeld. De bladeren zijn breed en rond, en hebben bruine, paarse en rode vlekken. Hij wordt wel de orchidee genoemd. De smaak is delicaat, licht zoet, met een licht bittere nasmaak.
Radicchio is een vertrouwd ingrediënt in de Italiaanse keuken, vanzelfsprekend. Deze specifieke radicchio dient niet volledig gegaard te worden, maar bij voorkeur gebakken of geroosterd.
Wanneer de radicchio lelijk wordt, is dat meestal vanaf de punten van de buitenste bladeren. Snijd deze er zo snel mogelijk af. Mits vers gekocht, kun je radicchio in een papieren of plastic zak met gaatjes ruim een week goed houden, in de koelkast.
De Castelfranco zou bij toeval ontstaan uit radicchio's die in het donker bewaard werden om in de gure wintermaanden over groente te kunnen beschikken. Zou, want in die tijd was het eten van cichorei bepaald nog geen gemeengoed. Vaak werden radicchio's door gegoeden gebruikt om de tafel of gerechten te versieren. Daaruit zou deze met de hand gevormde radicchio zijn ontstaan.
Deze radicchio is genoemd naar de stad Castelfranco in de regio Veneto, waar het ras is ontstaan.
Radicchio is rijk aan vitamine K.