De asperges
Asparagaceae
DE ASPERGE
DE ASPARAGACEAE
ASPARAGUS ACUTIFOLIUS | ESPARRAGUE TRIGUEA,SPANJE
BOVEN: A. MARITIMUS ONDER: A. POSTRATUS

ASPERGES

De asperge is een plant in de familie van bloeiende planten, de Asparagaceae. Naast de vertrouwde tuin-asperge (Asparagus officinialis), die ook in het wild voor komt, zijn er verscheidene wilde soorten, die ook gegeten worden, maar tamelijk onbekend zijn in Noord-Europa.

Asperges behoren tot het geslacht Asparagus, één van de114 geslachten die de Asparagaceae kent, naast de hyacinthen en voor wat betreft eetbare planten de agaves (Agavoideae).

In het verleden werden de asperges ingedeeld in de Leliefamilie, net als de ui-achtigen, maar beide zijn heringedeeld. De subfamilie Asparagoidea, waartoe de asperge nu wordt gerekend, omvat naast de Mexicaanse Hemiphylacus, tussen de 150 en 300 soorten asperge, vooaral groeiend in Europa, Afrika en Azië. De commercieel belangrijkste soort is de Asparagus officinalis, de (geteelde) tuinasperge, het merendeel van de aspergesoorten groeit uitsluitend in het wild.

De asperge is een groenblijvende, rechtopgaande of struikvormige plant. De stengels zijn aan de voet in de regel verhout en zijn sterk vertakt. De bladeren zijn naaldvormig, en uit deze bladeren maar ook uit takjes vormen zich scherpe doornen. In de bladoksels groeien cladoden, dat zijn bladvormige organen, die een rol spelen in de fotosynthese. Het zijn takjes die op blaadjes lijken, soms plat, soms naaldvormig, afhankelijk van het aspergesoort.

Meestal vormt een aspergeplant pas in het derde jaar bloemen. Deze kunnen een- of tweeslachtig, een- of tweehuizig zijn, en worden door insecten zoals bijen bevrucht. De besjes van de asperge bevatten één of meer zaden en worden door vogels en kleine dieren verspreid. Het is het belangrijkste reproductiemechanisme van de plant, die daarnaast overeen complex wortelstelsel (rhizome) beschikt, waaruit zich nieuwe scheuten vormen. Deze worden - van veel soorten althans - gegeten.

WILDE ASPERGES

Wilde asperges horen in sommige streken in Zuid-Europa bij het leven. In Italië, maar ook in Frankrijk en Spanje hoort het 'plukken' van wilde asperges tot een traditie die al eeuwen oud is.

De in ons land verkrijgbare 'wilde asperge' is veelal geen wilde asperge maar de korenaar, welke geen familie van de asperge is overigens. De Spaanse Espárrago Huétor-Tajár is een natuurlijke kruising tussen de tuinasperge (Asparagus officinialis, 25%) en de wilde asperge (Asparagus maritimus, 75%).

In Italië worden acht wilde soorten gevonden en gegeten: de Asparagus albus (asparago bianco) Asparagus aphyllus (asparago costiero senza foglie), Asparagus acutifolius (aspargo pungente), Asparagus maritimus (asparago amaro), Asparagus officinalis (asparago comune), Asparagos pastorianus (asparago di pastor), Asparagus stipularis (asparago spinoso), Asparagus tenuifolius (asparago marino) en de Asparagus verticillatus.

Op zeer beperkte schaal worden wilde asperges, en dan vooral de Asparagus acutifolius ook commercieel verbouwd, onder andere in Italië. Het Nederlandse bedrijf Teboza is één van de bedrijven die experimenteren met het in teelt brengen van niet alleen deze soort, maar ook de Asparagus maritimus (zee-asperge).  Teboza doet dat in Andalusië, in de omgeving van Jerez de la Frontera.

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Asparagaceae | Wikipedia (EN) Asparagus | Wikipedia (EN)