Venkel
groenten (Apiaceae)
VENKEL
 
VENKELKNOL | FOENICULUM VULGARE

Venkel

De venkel (Foeniculum vulgare) is een plant uit de familie van de schermbloemachtigen Apiaceae, waartoe ook anijs, pastinaak en peterselie horen. Het is een kruid met gele (scherm)bloemen en geveerde bladeren.

De venkelplant is een overblijvende plant, die 1,5 meter hoog wordt, en 60 cm breed. De bladeren zijn fijn geveerd en hebben een vlezige en eetbare bladschede aan de basis. de bekendste is de 'knol' van samengegroeide verdikte bladscheden, die we als groente eten, de Florence venkel of finocchio (Foeniculum vulgare azoricum). De 'dulce', wordt vooral voor het zaad gekweekt, bij deze venkelsoort is veel minder sprake van knolvorming.

De plant bloeit in de zomer (juli tot september) met kleine geel-groene schermbloemen. De ei-vormige vruchten (diachenes) van de plant ruiken naar anijs maar smaken zoet en worden van september tot augustus geoogst voor het zaad.

VERKRIJGBAARHEID EN AANKOOP

Verse venkel is het hele jaar door vers verkrijgbaar, in bosjes verkocht of (onnodig) in blisterverpakking. De versheid van venkel is gemakkelijk af te lkezen aan de versheid van de blaadjes die aan de bladstengels zitten. Koop alleen volledig witte exemplaren, zonder bruinkleuring, en met het gewicht dat past bij de maat. Aan een uitgedroogde venkel heb je niets.

BEWAREN

De venkelknol is redelijk houdbaar (5-7 dagen), mits in de koelkast, zelfs indien aangesneden. Zorg in dat geval wel dat de venkel niet kan uitdrogen.

DE BEREIDING

De venkel kent verscheidene culinaire toepassingen. Behalve de knol en de bladscheden, die zowel rauw als gekookt gegeten worden, gebruiken we de rijpe en de halfrijpe zaden. De eerste vooral in visgerechten, marinades van varkens- en kalfsvlees, (geroosterd) schapenvlees, en in sauzen, soepen en salades.

 

Halfrijpe zaden worden vooral gebruikt voor de inmaak van augurken en komkommers. Het jonge blad, dat doet denken aan dille, wordt in salades gebruikt om zijn heerlijke geur. Ook de wortel is eetbaar.

Voor de bereiding van venkelknol snijd je er de uiteinden van de bladstengels af, om ze te gebruiken voor de garnering of in een ander gerecht. Snijd de wortelaanzet weg, en ontdoe de knol van de taaiste buitenste bladeren. Dat laatste hoeft natuurlijk niet wanneer je een mooi jong exemplaar koopt. Wanneer de knol in haar geheel wordt gekookt, verdient het aanbeveling om net als bij lof de kern uit de bodem weg te snijden.

Anders als de Florence venkel of knolvenkel vormt de Romeinse, zoete venkel géén knol. Hij wordt daarom de steel- of bladvenkel genoemd. De vlezige bladstelen worden zoals bleekselderij gegeten.

BEREIDINGSTIJDEN (KOOKTIJDEN)

koken of stomen heel
20 min
koken of stomen partjes
12 minuten
roosteren partjes (190°)
45 minuten
 

OORSPRONG EN VERSPREIDING

Venkel was bekend bij de Romeinen en Grieken. De Grieken noemen het 'marathon' of marathos, naar de plaats waar de Perzen werden overwonnen (in een veld vol venkel). De knol werd verwerkt in de Bacchusstaf, versierd met pijnboomkegels. Deelnemers aan de Attische mysterieën droegen een krans van venkelloof. Venkel wordt al sinds de Middeleeuwen aan de kusten van de Middellandse Zee verbouwd, maar groeit tegenwoordig overal elders, vooral op droge grond in de buurt van de zee-kust en op rivieroevers.

Onder Karel de Grote (742-814) werd venkel vanuit het Middellandse zeegebied naar de keizerlijke tuinen in het noorden en het midden van Europa overgebracht. Beroemde toepassingen van venkel zijn de Italiaanse salami Finocchiona en de Franse likeur Fenouillette. De stengels worden gebruikt in het Andalusische gerecht 'berenjenas de Almagro' een aubergine-gerecht.

Van het Middenoosten tot aan Pakistan gebruikt men venkelzaad in tal van traditionele gerechten. Het zit ook in het Chinese 5-kruidenpoeder.. Venkelblad is een essentieel ingrediënt in het Syrisch-Libanese 'ijeh', een soort omelet.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

De Romeinen noemden de plant al bij de huidige geslachtsnaam 'Foeniculum', wat 'hooi' betekent (foenum). Ze noemden haar hooi omdat ze haar naar hooi vonden ruiken. In de Middeleeuwen werd dit verbasterd tot 'Fanculum'.

VERTALING VENKEL

engels
fennel
frans
fenouil
italiaans
finocchio
spaans
hinojo
chinees
hui xiang 茴香&# ;
kantonees
wui hoeng
 

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

Geen betrouwbare of volledige informatie beschikbaar.

SAMENSTELLING PER 100 GRAM
RAUW PRODUCT

31
kcal
(130 kJoule)
1,2
gram
eiwitten
7,3
gram
koolhydraten
3,1
gram
vezels
0,2
gram
vet
VITAMINES
44,2
µg
vitamine A
(5,5% ADH)
0,6
mg
nicotinezuur
(3,8% ADH)
0,2
mg
pantotheenzuur
(3,3% ADH)
27,0
µg
foliumzuur (B9)
(13,5% ADH)
12,0
mg
vitamine C
(15,0% ADH)
MINERALEN
49,0
mg
calcium
0,1
mg
koper
0,7
mg
ijzer
414,0
mg
kalium
17,0
mg
magnesium
0,2
mg
mangaan
52,0
mg
natrium
50,0
mg
fosfor
0,7
µg
selenium
0,2
mg
zink

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Nutritional attributes of herbs | Crop & Food Research Confidential Report No. 1891, L.J. Hedges & CE Lister, april 2007 Fennel bulb, raw, nutritionfacts (voedingswaarde) | Nutritiondata.self.com Fennel | Wikipedia (EN) Plant database | The plantlist, Royal Botanic Gardens, Kew and Missouri Botanical Garden