Bázú Sān dào chá
3 Gangen thee ceremonie (Bai)
3 Gangen thee
 
3 GANGEN THEE-CERENOMIE | DALI, YUNNAN CHINA ©2017 FOTO: CHAYE 3158

3 GANGEN THEE 三道茶

Bázú Sān dào chá

De 3-Gangen thee is een ceremonie die specifiek is voor de Bai in Dali en dateert uit de Tang-periode. Het is een ceremonie voor belangrijke gasten met veel symboliek.

Kort samengevat is de ceremonie een opeenvolgende ervaring van bitter, zoet en 'aftertaste' in drie gangen, met verschillende theesoorten, bereidingen en ingrediënten:

  • de thee in de eerste gang heet Lei Xiang Cha, en wordt gemaakt van een bittere Tuocha-theesoort, met de betekenis dat men moeilijkheden moet overwinnen alvorens succesvol te zijn,
  • de tweede gang is Gan Tong Cha, een licht aromatische thee, waaraan rushan, walnoot en bruine suiker wordt toegvoegd, betekenend het plukken van de vruchten van het succes,
  • de derde gang tenslotte, Hui Wei Cha, wordt gemaakt van Cāng shān xuě lǜ Cangshan Sneeuw Groene thee) met honing, Szechuan peper, gember en cassia (kaneel), een combinatie van zoet, bitter en pit, met de betekenis van reflectie.

Veel symboliek, verbonden aan een veelheid van ingrediënten en verschillende methoden om een thee te zetten. Lei Xiang Cha bijvoorbeeld - het geluid van donderende thee - begint met het roosteren van de thee in een aarden pot, waarna de hete thee geblust wordt met kokend water. Gan Tong Cha wordt zelfs gebakken en gekookt, alvorens de andere ingrediënten toe te voegen. Daarvan is rushan wel de meest exotisch klinkende, een kaas die alleen in Dali wordt gemaakt. Hui Wei Cha wordt op dezelfde manier bereid, maar met andere ingrediënten.

De eerste gang wordt voorzichtig opgeschonken, de theekom wordt maar voor de helft gevuld, vanwege de hoge temperatuur waarmee hij wordt opgeschonken. In de tweede gang wordt de kom voor tweederde gevuld, en wordt je geacht deze in één keer leeg te drinken. Ook bij de derde gang wordt de kom voor tweederde gevuld. Je moet deze heen en weer bewegen om de ingrediënten op te laten lossen, een moment van reflectie.

De ceremonie omvat achttien handelingen, die volgens een strikt protocol doorlopen moeten worden.

DE BAI

De thee-ceremonie dateert uit de Tang-periode. De ceremonie werd uitgevoerd door de koningen van Nanzhao- en Dali-koningen voor belangrijke gasten.

In beide koninkrijken waren de Bai de dominante, machtigste bevolkinsggroep. Zij slaagden er in gedurende vijfhonderd jaar onafhankelijk te blijven van de heersende Chinese dynastieën. De Bai zijn de afstammelingen van de Ji, een bevolkingsgroep die al duizenden jaren in tot de tweede eeuw voor Christus onder keizer Qi tot slaaf zijn genomen. Zij leefden toen in het grensgbied van Szechuan en Yunnan.

Zij trokken van daar naar Dali, waar zij in de derde eeuw tegen de Chinezen rebelleerden, en later in Nanzhou een machtig koninkrijk stichtten. Zij beheersten belangrijke handelsroutes met Birma en India. Het Nanzhou koninkrijk hield stand van 618 tot 907, en werd opgevolgd door de Dali koninkrijk, dat 37 volken verenigde en op goede voet stond met de Han-Chinezen. Het Dali koninkrijk werd in 1253 door de Kublai Khan verslagen.

Veel Bai wonen in de autonome prefectuur Dali, etnische groepen als de Leimo, de Nama, en de Mosha-yi, sinds het communisme de Naxi genoemd. Deze laatsten wonen vooral in en rond Lijang. In tegenstelling tot de andere etnische groepen hebben de Naxi hun eigen taal, schrift en religie weten te behouden.

BRONVERMELDING UPDATE APRIL 2018

白族三道茶 | Chaye 3158 Three-course tea of the Bai people | Tea drinking customs of Chinese minorities, Hong Kong Museum of tea drinking Bai ethnic group | Facts and details Chinese thee almanak | Chazidhao