Wagashi
Japans gebak en zoetgoed
WAGASHI
 
MOCHI

WAGASHI 和菓子

Onder wagashi wordt traditioneel Japans gebak en suikergoed verstaan. Over het algemeen wordt aan zoetwaren die na 1868 bedacht zijn, de naam wagashi onthouden.

De datum 1868 is zeker niet toevallig, het is jaar van de overgang van het isolement van de Edo-periode naar de opener Meji-periode. Gedurende de Meji-periode, die slechts van 1868 tot 1912 duurde, volgden de veranderingen elkaar in rap tempo op. Japan ontwikkelde zich van een naar binnen gekeerd land naar een moderne natie. Het was ook de tijd van migratie, vooral van Japanners die hun geluk zochten in Zuid-Amerika.

Gebak en suikerwaren die niet aan deze criteria worden 'kashi' (菓子) of 'o-kashi' (お菓子) genoemd. Met dat laatste woord doelde men van oorsprong op vruchten en noten overigens, en niet op zoetwaren.

Onder wagashi wordt een scala aan zoete producten verstaan, wat wij snoepgoed noemen, in de Engelse taalt 'confectionary' wordt genoemd, of in de Franse en Vlaamse taal 'confiserie', maar ook gebak en koek. De Japanse taal kent een scala aan woorden op basis van 'gashi' die verduidelijken om wat voor type wagashi het gaat. Zoals de indeling op basis van het vochtgehalte: namagashi met een vochtgehalte van 30% of meer, han-namagashi mert een vochtgehalte tussen 10 en 30%, en higashi met een vochtgehalte onder 10%.

Namagashi 生菓子 betekent 'verse' gashi' wat tevens inhoudt dat het om producten gaat die niet lang houdbaar zijn. Han-namagashi 半生菓子 zijn minder vochtig en daardoor langer houdbaar, en Higashi 干菓子 lijkt het meest op wij snoepgoed noemen, droog of droger, en langer houdbaar.

OORSPRONG EN GESCHIEDENIS

Japan is een land dat je misschien niet met zoetigheid zou associë, maar het heeft een rijke geschiedenis op dat punt. De Japanners leerden suiker maken en gebruiken van de Chinezen, die dat op hun beurt van de Indiërs hadden geleerd.

Dat gebeurde al in de xxe eeuw, toen suiker medicijn was en geen voeding. Japanners maken voor het eerst kennis met gebak en snoep in de 16e eeuw tijdens het op de buitenwereld gerichte Moyoama tijdperk, dat vooraf ging aan het sterk introverte Edo tijdperk. Tijdens het Azuchi-Momoyama tijdperk was er sprake van intensief handelsverkeer met China en Korea, en hadden de Portugezen en de Nederlanders er hun handelsmissies, en hun missionarissen. In het bijzonder in deze periode, die duurde van 1573-1615, stond Japan open stond voor invloeden van buiten af. In deze periode maakten de japanners die weinig op hadden met zoet, en bijvoorbeeld geen zoete desserts kenden, kennis met westerse producten zoals Portugese sponscake, tegenwoordig een specialiteit van Nagasaki. Tijdens de daarop volgende Edo periode werden alle handelsrelaties met de buurlanden verbroken en stortte ook de Japanse suikerindustrie in. Via hun handelspost Dejima zorgden de Nederlanders er voor dat Japan desondanks kon beschikken over suiker, zogenaamde Dejima-suiker, en eieren.

DE KLASSIEKE WAGASHI-KALENDER

De geschiedenis van de wagashi zou tekort gedaan worden, wanneer deze alleen in relatie tot die van suiker beschouwd zou worden. De geschiedenis voert ons veel verder terug, naar de rituelen die verband staan tot de oogst van gewassen. Het was in Japan zoals in veel andere landen gebruik om het oogsten te vieren. De oogst als momentum om stil te staan bij geluk en ongeluk, de goden aan te spreken en offers te schenken in ruil voor goddelijke zegen. Dat, tezamen met het appel op gemeenschapszin, zijn de ware wortels van de wagashi.

Het verbindt specifieke wagashi's met de grond waaruit ze zijn ontstaan, zoals de kusa-mochi, een alsem mochi met de 3e maart en chimaki, gewikkeld in de bladeren van Japans bloedgras, met de 5e mei. Daarnaast zijn er wagashi's die niet zozeer aan een datum als wel aan een gebeurtenis, zoals een geboorte of huwelijk zijn verbonden.

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Wagashi und andere japanische Süßigkeiten | Wagashi.net Wagashi | Wikipedia (EN) Traditional Japanese Confectionery: The Role of Wagashi | Kikkoman global website Momoyama Period | Heilbrunn timeline of art histiry