Pietermannen fileren
zoutwatervis
Het fileren
STAPSGEWIJS FILEREN
PIETERMAN| TRACHINUS

HET FILEREN VAN DE PIETERMAN

Pietermannen zijn vissen die op de bodem van de zee leven. Het baarsachtigen (Perciformes). Alle pietermannen beschikken over stekels op de rug en op de kieuwen die, wanneer je er aan steekt, fikse gezondheidsproblemen kunnen opleveren. Lees alvorens met pietermannen aan de slag te gaan de paragraaf waarin uitleg wordt gegeven hoe veilig met de pieterman om te gaan, omzichtig om te gaan met de straalvinnen en de scherpe stekels bij de kiewen

Hoewel professionals er voor waarschuwen, is het schoonmaken en fileren van een pieterman goed zelf te doen.

Neem om te beginnen een doek en pak de vis met die doek in de open hand. Knip (met de andere hand) de straalvinnen en de stekels af en gooi ze voor je veiligheid direct weg. Leg de vis dan op het werkblad en neem een scherp, buigzaam fileermes. Snijd de vis recht in naar de graat, direct achter de kieuw, draai het mes op de graat en snijd in één vloeiende beweging de filet van de graat.

Wanneer je dat doet vanjaf de rugzijde krijg je iets meer filet als wanneer je het vanaf de buikzijde doet. Maak geen geforceerde snijbeweging, maar gebruik de lengte van het mes en laat dat zijn werk doen. Doe het zelfde met de andere zijde van de vis. Gebruik de kop en de staart om een prima bouillon mee te maken (snijd de kop eerst doormidden, de graat in stukken en spoel deze goed, tot het spoelwater helder is).

Ontvel de filets deze met het vel naar beneden op het werkblad te leggen en het mes met lichte druk naar het werkblad over het vel te bewegen. begin bij de staart. Probeer ook dit in één vloeiende beweging te doen, opdat je niet halverwege door het vel heen snijdt en 'opnieuw' kan beginnnen.

Ontgraat de filets met zorg. Deze bevinden zich (vooral) in het hart van de vis over de laterale lijn (lengterichting).  Neem ze uit met behulp van een goed pincet, maar zorg ervoor de vis daarbij niet te zeer te beschadigen. Een tweede methode is de vis langs de graatjes door te snijden, eerst aan de ene kant van de graatjes, daarna aan de andere kant. Daarmee krijg je wel twee smalle filets. Gebruik ook het vrijgesneden stuk met graatjes voor bouillon.

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

De Pieterman is een vis om voorzichtig mee om te gaan. Geen fugu, maar toch.

Pietermannen beschikken over twee stekels vlak achter de kop op de rug en aan weerszijden op de kieuwdeksels. Deze zijn over de lengterichting gegroefd, waardoor het gif vanuit de samengedrukte gifklier(en) naar het uiteinde van de stekels loopt. Wanneer de vis zich heeft ingegraven, en dat zal hij bij dreigend gevaar altijd gif produceren. Wanneer je er per ongeluk op stapt, word je automatisch 'gestoken'.

Het gif van de pieterman is een combinatie van eiwitten, hyaluronidase en 5-hydroxytryptamine. Het veroorzaakt bij de mens een brandende pijn, die gepaard kan gaan met hoofdpijn, hartkloppingen, hoge koorts, plotse bloeddrukval, duizeligheid en braken. Meestal treedt er ook zwelling en ontsteking op, welke kan leiden tot weefselbeschadiging.

Deze effecten zullen in mindere mate optreden bij een 'steek' van de Kleine pieterman, dan bij die van de Grote, waar zelfs het risico van shock aanwezig is.

Het gif is niet warmtestabiel, wat behelst dat warmte een probate therapie is. De meest Spartaanse aanpak is die waarbij je een brandende sigaret in de directe nabijheid van de steekplaats houdt. Bij een temperatuur van 40° vallen de eiwitten namelijk uiteen en stopt de werking van het gif. Iets geacheveerder is een behandeling met warme compressen of een heet bad of badje. Wees er waakzaam voor geen verbrandingen op te lopen, daarmee beland je van de regen in de drup. Wanneer je een sigaret gebruikt, raak de plek dan onder geen beding aan!

HOE TE HANDELEN

Wanneer het gif het lichaam binnen dringt, ontstaat de intense pijn, die als een stekende of brandende pijn wordt ervaren. Deze pijn kan een half uur tot drie kwartier aan houden. In dat stadium is warmtebehandeling nog zinvol. De eesrte hulp bestaat uit het afspoelen van de steekplaats meet (zee)water. Direct daarop dient de warmtebehandeling plaats te vinden, die zoals beschreven, met behulp van een hittebron, heet water of een hete compress kan plaats vinden.

Het Antigif centrum citeert het advies van het gelijkanmige centrum uit Marseille om direct volgend op de warmtebehandeling 'thermische shock' uit te voeren door een koud compress te gebruiken in de vorm van ijsblokjes of een koelelement gewikkeld in een doek.

Aansluitend aan de warmte/koude behandeling mag een pijnstiller gebruikt worden en kan het verstandig zijnb een tetanusbehandeling te ondergaan, of een anti-allergicum in te nemen. Neem daarover contact met uw/een arts op.

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

Pieterman | Antigif centrum Weever | Wikipedia (EN)